Concert

Mozarts Requiem door Amsterdam Sinfonietta en Cappella Amsterdam

Concerten
Mozarts Requiem door Amsterdam Sinfonietta en Cappella Amsterdam

Mozarts Requiem grijpt je al vanaf de eerste noot naar de keel. Stapvoets klinkt de bas en uit de mist verschijnen de hemelse lijnen van fagot en bassethoorn, waarna het drama echt losbarst. En nóg een topstuk: dirigent Daniel Reuss brengt met dit concert in 2014 zowaar een schok teweeg met twee delen uit de Kanon Pokajanen van Arvo Pärt. Het complete werk zal later het lijfstuk worden van Capella Amsterdam en trekt nog steeds volle zalen.

Mozarts Requiem door Amsterdam Sinfonietta en Cappella Amsterdam

Adagio en fuga voor strijkers KV.546 in c kl.t. - compleet

Wolfgang Amadeus Mozart

Uitvoerenden: Amsterdam Sinfonietta

Kanon pokajanen ; Sel.

Arvo Pärt

Uitvoerenden: Carolyn Sampson (sopraan), Anna Stephany (mezzosopraan), Thomas Walker (tenor), Roderick Williams (bariton), Daniel Reuss (Dirigent), Cappella Amsterdam

Requiem KV.626 in d kl.t. - compleet

Wolfgang Amadeus Mozart

Uitvoerenden: Carolyn Sampson (sopraan), Thomas Walker (tenor), Anna Stephany (mezzosopraan), Roderick Williams (bariton), Daniel Reuss (Dirigent), Capella Amsterdam, Amsterdam Sinfonietta, Cappella Amsterdam

Opnamedatum

maandag 03 november 2014

Omroep

MAX

Componisten

Wolfgang Amadeus Mozart, Arvo Pärt

Uitvoerenden

Carolyn Sampson (sopraan), Thomas Walker (tenor), Anna Stephany (mezzosopraan), Roderick Williams (bariton), Daniel Reuss (Dirigent), Capella Amsterdam, Amsterdam Sinfonietta, Cappella Amsterdam

Tijdperken

Klassiek, Midden/laat twintigste eeuw

Locatie

Concertgebouw, Amsterdam

De 50 mooiste concerten uit 50 jaar NPO Klassiek

Schatkamer vol concerten

We vieren feest, want NPO Klassiek bestaat 50 jaar. In al die jaren hebben we onze schatkamer lekker gevuld, met maar liefst 6.000 concertopnames en 35.000 werken. Ondoenlijk om alles terug te luisteren, dus daarom halen we het hele jaar iedere week een prachtige parel voor je uit ons archief.

Spiegel van het Nederlandse muziekleven

Er waren in die vijftig jaar premières, debuten, relletjes, uitverkochte zalen, lovende kritieken en af en toe boe-geroep. Honderden carrières begonnen met een radio-debuut. Ook werd er voor onze microfoons afscheid genomen van grote solisten, dirigenten en orkesten. Met deze selectie van de 50 mooiste concerten bieden we je een prachtig overzicht van het Nederlandse muziekkleven van 1975 tot aan nu. Genieten dus van al het moois dat klassieke muziek te bieden heeft.

Componist Arvo Pärt (*1935)

foto: ANP

Kanon Pokajanen, begin van een traditie

Arvo Pärt is al jaren op rij de meest uitgevoerde levende componist ter wereld. Elke minuut klinkt er zelfs ergens in de wereld muziek van de Estse componist. Maar zijn monumentale Kanon Pokajanen (1997) voor vierstemmig koor hoorde je maar zelden – totdat Daniel Reuss en zijn Cappella Amsterdam zich over het meesterwerk ontfermen. De dirigent kent het werk, omdat hij ook chef is geweest van het befaamde Ests Filharmonisch Radiokoor, en dat koor brengt in 1998 onder leiding van zijn voorganger Kanon Pokajanen in de Keulse Dom in première. Reuss brengt het stuk dus naar Nederland.

Edison voor CD-opname

Het Nederlandse publiek reageert enthousiast op het stuk. Toch krijgt het koor het zwaar te verduren als de subsidiekraan wordt dichtgedraaid. Capella Amsterdam vecht terug; ze slagen er in voldoende geld bijeen te brengen voor een CD-opname van de Kanon. In 2017 wordt de CD zelfs bekroond met een Edison. Uit het juryrapport: "Kanon Pokajanen zit de kelen van Cappella Amsterdam als gegoten. In de fraaie akoestiek van de Waalse Kerk in Amsterdam leveren dirigent Daniel Reuss en zijn zangers een wereldprestatie. Onbegrijpelijk dat dit topkoor tegenwoordig moet zien te overleven zonder structurele subsidie." Enkele jaren later kent het Amsterdamse Fonds wél subsidie toe. En zo krijgt de Kanon een vervolg: In 2022 start Cappella Amsterdam samen met De Nieuwe Kerk een jaarlijkse uitvoering van de Kanon Pokajanen. Een nieuwe traditie, die dus begon in 2014 met dit concert.

foto: Harmonia Mundi

Kanon van berouw in Russisch Orthodoxe kerk

Arvo Pärt sluit zich in 1972 aan bij de Russisch-Orthodoxe kerk. 'Kanon Pokajanen' - kanon van berouw - is een tekst uit het orthodoxe gebedenboek. Een kanon is een gestructureerde hymne die is samengesteld uit negen oden. De oden zijn gebaseerd op parafrasen van negen gezangen uit de bijbel, allemaal beroemde passages waarin bekende personages Gods lof zingen. De bekendste van die gezangen zijn het Magnificat van Maria en het lied van Zacharias uit het begin van het evangelie van Lucas. Ook in het Oude Testament komen beroemde liederen voor. De selectie die Cappella Amsterdam uit de Kanon Pokajanen zingt, is gebaseerd op het lied van Jonas (Ode VI) en het Magnificat (Ode IX).

Van eeuwen geleden naar het hier-en-nu

De tekst van deze boetekanon stamt uit de Russisch-Orthodoxe kerk en gaat Pärt zeer aan het hart: "Toen ik lang geleden voor het eerst in aanraking kwam met de traditie van de Russisch-Orthodoxe Kerk stuitte ik op een tekst die grote indruk op mij maakte, hoewel ik hem toen niet begreep. Het betrof de boetekanon. Sindsdien heb ik deze verzen vaak herlezen, langzaam en toegewijd zoekend naar hun betekenis." Pärt verklaart dat de muziek nauw geënt is op 'het woord'. Het is de weg waarlangs het goddelijke zich openbaart aan de mens. In de orthodoxe theologie vormen klank en betekenis van het voorgedragen woord een ondeelbaar geheel. De hele toonzetting is bewust statisch gehouden. De basistoonaard d-klein wordt slechts zelden verlaten. Door de teksten van eeuwen geleden op een moderne manier toon te zetten, brengt Pärt het meditatieve naar het hier-en-nu.