Zo kunstzinnig is ouder worden

Volgens Righolt is het thema urgenter dan ooit. "Nederland telt steeds meer ouderen en we leven gemiddeld allemaal langer. Ouder worden is daardoor niet alleen meer een persoonlijke ervaring, maar ook echt een maatschappelijke kwestie. In termen van vergrijzing kunnen we er niet meer omheen", vertelt ze.

Vooroordelen

Met de tentoonstelling wil het museum onderzoeken hoe er naar ouderdom wordt gekeken. "Wat je ziet, is dat er twee heel dwingende vooroordelen bestaan. Of ouderen zijn ons tot last - druk op de zorg, het feit dat ze niet meer werken - óf ouderen moeten juist zo lang mogelijk fit, gezond en jong blijven. Beide beelden zijn stereotiep en eigenlijk ook onwenselijk", zegt Righolt.

Kunst van het ouder worden

In Grijs! Art on Aging is werk te zien van 25 kunstenaars die zich op hun eigen manier buigen over het ouder worden. "Zij laten hun licht schijnen op onderwerpen die met ouderdom te maken hebben en onderzoeken of er alternatieven mogelijk zijn voor die blik op ouderdom als iets ongewensts", vertelt Righolt. 

Een van de thema’s in de tentoonstelling is leeftijdsdiscriminatie, ook wel seniorisme. Dat komt onder meer terug in het werk van de Nederlandse kunstenaar Marrie Bot. "Een hardnekkig idee is dat als je ouder wordt, je wensen, verlangens en behoeften veranderen of verdwijnen", legt Righolt uit. Bot maakte een fotoserie van oudere stellen die intiem met elkaar zijn. "Die laat zien dat mensen op hoge leeftijd net als ieder ander behoefte hebben aan intimiteit en erotiek." Tegelijkertijd confronteren de foto’s de toeschouwer met het ongemak dat kan ontstaan bij het kijken naar oudere, naakte lichamen.

Ook het oudere lichaam zelf speelt een belangrijke rol. "Het wordt verbeeld in al zijn schoonheid en kracht, maar er is ook werk van kunstenaars die zich afzetten tegen het heersende schoonheidsideaal van anti-aging", zegt Righolt. Zo is er werk te zien van de Amerikaanse kunstenaar Joan Semmel (93), die bekend werd met ongeïdealiseerde naaktportretten van zichzelf. "Het is eigenlijk vreemd dat we dat radicaal vinden. We zijn gewoon een ander beeld gewend."

Voor alle leeftijden

Volgens Righolt is de tentoonstelling niet alleen bedoeld voor ouderen. "Ook als je jong bent, moet je je verhouden tot andere generaties. Ouder worden is op elke leeftijd aan de orde", vertelt ze. Bezoekers worden uitgenodigd om na te denken over hun eigen oudere zelf. "Het zou mooi zijn als we ‘oud’ straks niet meer zien als iets waar je je voor moet schamen, maar juist als een geuzennaam."

De tentoonstelling Grijs! Art on Aging is nog te zien tot half juni in Museum Van Bommel Van Dam in Venlo.

Meer informatie