Het Alban Berg Quartett – een gouden standaard

Ludwig van Beethoven
Strijkkwartet nr.13, op.130 in Bes gr.t. - deel V, "Cavatina" + deel VI, "Finale. Allegro"
Alban Berg Quartett
EMI / CDC 7471362
Opnamejaar: 1982

In de jaren ’70 en ’80 maakte het Alban Berg Quartett een cyclus met alle strijkkwartetten van Beethoven. Het kwartet speelt de muziek van Beethoven werkelijk prachtig. Het spel is vitaal, levendig en verfijnd. De melodieën worden mooi uitgelicht en alles klinkt heel natuurlijk. Misschien is dit wel de meest consistente Beethovencyclus ooit gemaakt. 

Antonín Dvorák
Strijkkwartet nr.14, op.105 in As gr.t. - deel II, "Molto vivace"
Alban Berg Quartett
EMI / 5 57013 2
Opnamejaar: 1999 (live)

In 1999 nam het Alban Berg Quartett twee strijkkwartetten van Antonín Dvorák op. Een feest om naar te luisteren. De musici geven de melodieën liefdevol aan elkaar over, zodat het klinkt alsof de melodie door slechts één instrument wordt gespeeld. Het stuwende ritme in het Molto vivace uit het 14e strijkkwartet is heel constant. Die drive wordt ook in het middengedeelte niet losgelaten, waardoor je steeds het gevoel blijft houden dat je in een snel deel zit – ook al worden er lyrische melodieën overheen gespeeld.

Maurice Ravel
Strijkkwartet in F gr.t. - deel I, "Allegro moderato. Très doux" + deel II, "Assez vif. Très rythmé"
Alban Berg Quartett
EMI / 9 65939 2
Opnamejaar: 1984

Het Alban Berg Quartett richtte zich vooral op de Weense klassieken (Haydn, Mozart, Beethoven), maar brak ook een lans voor muziek uit de twintigste eeuw. Het was het doel om bij elk concert ook minstens één modern werk te programmeren. 

Hoewel het Alban Berg Quartett gespecialiseerd was in muziek uit de Klassieke periode, maakte het vaak uitstapjes, bijvoorbeeld naar Franse muziek. Een goede keuze, zo blijkt uit deze opname uit 1984. Het Alban Berg Quartett straalt in deze opname. Het werk wordt trefzeker gespeeld. De opening is betoverend mooi en dat geldt ook voor het tweede deel – waarin het volledige kwartet pizzicato speelt (getokkeld, aan de snaar getrokken met je vinger).

Franz Schubert
Strijkkwintet D.956, op.posth.163 in C gr.t. - deel II, "Adagio"
Heinrich Schiff [cello] & Alban Berg Quartett
EMI / CDC 7470182
Opnamejaar: 1983

Het Alban Berg Quartett speelde ook graag met andere musici samen. Zo namen zij bijvoorbeeld de Strijksextetten van Brahms op met leden uit het Amadeus Quartet, pianokwintetten met Elisabeth Leonskaja en Rudolf Buchbinder. Ze namen het Strijkkwintet van Franz Schubert op met cellist Heinrich Schiff – een referentieopname. Het serene tweede deel is van een adembenemende schoonheid. De tijd staat even stil en je wordt gedwongen te luisteren. De samenwerking met Schiff is ook heel natuurlijk. Hij gaat op in het kwartet. Hier klinkt niet een kwartet plus één, maar een kwintet, een eenheid.

Johannes Brahms
Strijkkwartet nr.1, op.51 nr.1 in c kl.t. - deel II, "Romanze. Poco adagio"
Alban Berg Quartet
Telephatic / 8.43115
Opnamejaar: 1983

Het Alban Berg Quartett trad wereldwijd op in de mooiste zalen ter wereld. Ze waren ook regelmatig te gast in het Concertgebouw in Amsterdam. In 1982 schreef een recensent: “Het was allemaal even knap berekend, even fabelachtig afgewogen in tempo, in klankkleur, in dynamiek. Laaiende geestdrift gaat bij dit ensemble samen met de hoogst denkbare klankcultuur. Elke nuance wordt gekoesterd en toch gaat de grote lijn nergens verloren.” 

Dat alles is ook te horen in de opname van het Eerste strijkkwartet van Johannes Brahms, waarin ook weer de warme klank van het Alban Berg Quartett duidelijk naar voren. Het gepassioneerde spel van de mannen laat je geboeid luisteren tot het einde.