Thomas Newman - American Beauty - Filmmuziek

Voor ons programma moet ik elke keer weer een nieuw onderwerp verzinnen. Dat hoef ik natuurlijk niet alleen te doen: we hebben een geweldige redactie met zeer kundige mensen met brede interesses. Veel van hen zijn ook geschoolde musici en sowieso enorme liefhebbers. We kunnen dus altijd samen tot een mooi onderwerp komen. Desalniettemin is het zowel prettig en werkbaar als ook heel erg leuk om met thema’s te werken. Vorige week hebben jullie kunnen lezen over de ‘vergeten muzikale powervrouw’ Dana Suesse (er zullen er nog een hoop volgen!) en deze week het eerste artikel in de serie ‘filmmuziek’. Voor mij als liefhebber van cinema een zeer dankbaar en behoorlijk onuitputtelijk onderwerp. Thuis kijken we veel films en we gaan graag naar de bioscoop (aanrader in Rdam is het charmante filmhuis Kino met geweldig burger-resto Niko… een geregelde ‘date-night-destination’ voor Charlie en mij en plezier gegarandeerd).

Een van de eerste componisten van filmmuziek waar ik mij voor Podium Klassiek in heb verdiept is Thomas Newman (geb. 20-10-1955 in California, US), telg uit een componisten dynastie. Niet zo heel aardig om te zeggen misschien maar toch een beetje een nepo-baby avant la lettre. Hij is de jongste zoon van de legendarische componist (en 9 x Oscar winnaar!) Alfred Newman. Alfred componeerde veel, maar het aller- aller- allerberoemdste stukje film-gerelateerde muziek ooit gemaakt is ook van zijn hand, de tune van 20th century fox:

Nou, als de moed je dan nog niet in de schoenen zinkt om zelf een carriere in de muziek te beginnen, verdiep je dan eerst nog even in de rest van deze epische muziek-familie: oom Lionel Newman, broer David Newman, zus Maria Newman en neven Randy Newman en Emil Newman werken allemaal als componist! We mogen deze familie dan ook met recht een ‘componisten dynastie’ noemen!

Neef Randy is misschien nog wel de meest beroemde en vierde grote successen in de 70’s en 80’s. Mijn vader was ook erg gesteld op zijn muziek en draaide het vroeger veel. Ik herinner me het nummer ‘Short People’ wat thuis door de speakers galmde. Niet alleen een lekker maar ook nog eens behoorlijk grappig nummer:

Het is dan ook bewonderenswaardig en moedig te noemen dat Thomas zich waagt aan een carriere in de muziek biz. En gelukkig maar want hij is een onmiskenbaar talent. Sinds zijn entree in het componistenvak tekende hij voor een fiks aantal blockbusters met memorabele muziek: The Shawshank Redemption, American Beauty, The Green Mile, Finding Nemo, WALL-E, Skyfall, Spectre en 1917. Het mag dan ook een klein wonder heten dat hij, na 15 x genomineerd te zijn, nog steeds geen Oscar heeft gekregen. Als er iemand is die er een zou verdienen dan is het Thomas Newman wel!

Een van z’n meest memorabele werken (naar mijn bescheiden mening) is de muziek voor de film ‘American Beauty’. Een low budget film, met een hoofdrol voor de later in ongenade gevallen Kevin Spacey, die cult status heeft verkregen. American Beauty gaat over een burgerman in de 40 die in een fikse mid-life crisis beland, zich een loser voelt in werk en huwelijk en zich uit zijn keurslijf probeert te worstelen. Hij raakt verwikkeld in toestanden met de buren; bouwt een vriendschap op met de veel jongere en weed dealende zoon van de militaristische buurman (die vermoed dat z’n jongen gay is - wat uiteindelijk tot een filicide leidt) en wordt verliefd op de tiener-vriendin van z’n eigen dochter. Behoorlijk rommelig allemaal mag je wel zeggen. Thema’s in de film zijn uiterlijk succes, bewustwording en bevrijding maar ook homofobie en Amerikaans militaristisch conservatisme.

Newman’s muziek hierbij is contemplatief en geeft veel ruimte voor interpretatie. Ruimte om je eigen gedachten te ontwikkelen. Dit is zo’n belangrijk kenmerk voor filmmuziek (muziek die beeld ondersteunt). Het moet aanvullen, inspireren, op zichzelf kunnen staan maar zonder dat het je aandacht zo overneemt dat het beeld ondergeschikt wordt. Een prachtige scene en exemplarisch voorbeeld van Newman’s kwaliteit als componist is de scene met het plastsic zakje. De eerder genoemde buurjongen (wiens hobby is om te filmen met zijn video-8 camera - ik had er zelf ook ooit eentje) filmt een gebruikte plastic supermarktzak (overconsumptie!) die door de wind over de stoep tegen een garagedeur wordt geblazen. Een bijna meditatieve scene die minutenlang duurt en beklijft door dit schitterende pianostuk. Deze compositie, getiteld ‘Theme From American Beauty’ heb ik gespeeld in de uitzending van 23 Februari 2025.