Marco de Souza bundelt Amsterdamse muziekscholen en landelijk Leerorkest

Het is geen fusie uit schaarste, zegt De Souza tegen Podium. Integendeel: Muziekschool Amsterdam, Muziekschool Noord, Muziekcentrum Zuidoost, het Leerorkest en het Instrumentendepot zijn allemaal succesvolle organisaties. "Maar we willen delen. Daarom werken we nu vanuit de gedachte: hoe kunnen we samen méér doen?"

Geen concurrenten meer

Om te beginnen kunnen de 15.000 instrumenten van het Instrumentendepot nu makkelijker gebruikt worden voor de kinderen van de muziekscholen. En dankzij de contacten van het Leerorkest met bijvoorbeeld de Strijkkwartet Biënnale, kunnen deze kinderen ook straks op zo'n evenement spelen, zoals het Leerorkest al langer doet.

Daarnaast brengt elke muziekschool eigen kwaliteiten mee: Muziekschool Amsterdam heeft een gedegen curriculum, Noord wortelt stevig in de gemeenschap en Zuidoost is goed in het creatief ondernemen en zoeken naar middelen buiten subsidies om. De bedoeling van de fusie is simpelweg minder dubbel werk, meer gebruik maken van elkaars middelen en contacten en niet meer strijden om hetzelfde potje geld.

Muziekles is sinds 2013 in Amsterdam redelijk goed verankerd in het basisonderwijs, dankzij een conventant van de gemeente met stadsdelen en scholen. Volgens hem kan Amsterdam een voorbeeld zijn voor andere gemeentes. "Amsterdam ziet dit basispakket voor cultuureducatie niet zozeer als subsidie, maar als investering in de maatschappij. Niet 'nice to have', maar iets wat de burger vormt. Cultuur vormt kinderen voor de toekomst en zorgt voor veiligheid en leefbaarheid in de stad", zegt De Souza.

Ingebed in maatschappij

Hij stipt aan dat de Leerorkesten in de overzeese gebieden van Nederland bijvoorbeeld worden betaald door het Ministerie van Justitie, als preventieprogramma. Ook in Rotterdam en Heerlen komt het geld uit een dergelijke pot. "Kunst en cultuur begint echt een andere positie te krijgen", ziet De Souza. "Het wordt meer gezien als kracht voor de vorming van de maatschappij."

Dat moet worden uitgebreid, meent hij, tot het een plek heeft die ingebed is in de maatschappij. Muziek niet alleen op muziekschool, maar ook op reguliere scholen, in de gezondheidszorg en in buurtcentra, bijvoorbeeld. "Maar het vertellen dat je belangrijk bent, is nooit een goed idee", zegt De Souza. "Laat zien wat er gebeurt als je met een hele buurt een wijkkoor opzet. Laat zien dat het heel normaal is dat er wordt gezongen en muziek wordt gemaakt."

In zijn nieuwe functie als directeur van de vijf organisaties wil hij bijvoorbeeld kinderen uit Amsterdam-Zuid muziek laten maken met kinderen uit Nieuw-West. Onlangs speelde het Youth Jazz Orchestra van het Concertgebouw, waarin kinderen zitten die veel kansen hebben gekregen, samen met kinderen met minder kansen uit Zuidoost. "Tijdens een rondje voorstellen, moesten zij vertellen over de gelukkigste dag van hun leven. Voor de één was dat een mooie reis, voor de ander was dat de dag dat haar moeder uit de gevangenis kwam. Daardoor ontstond een heel mooi gesprek. Kinderen realiseren zo dat de wereld veel breder is dan dat ze kennen."

Door iets te doen als samen sporten of samen muziek maken, zien kinderen dat er iets is wat hen verenigt en het helpt hen elkaar te begrijpen, zegt De Souza. "Als je samen muziek maakt, moet je naar elkaar luisteren, elkaar ruimte geven. Als je hard speelt, hoor je de ander niet. Dat zijn hele simpele concepten, die wij veel meer in het leven zouden moeten gebruiken."