Podium
NTR

Adventskalender "Winterreise"

foto: Pixabay
  1. Klassiekchevron right
  2. Adventskalender "Winterreise"

In december trekken we elke dag even de winterjas aan. Stap voor stap maken we een wandeling door Winterreise van Franz Schubert. De eenzame tocht van een jongeling door een besneeuwd landschap. De cyclus Winterreise bestaat uit 24 liederen. Elke dag één lied  - als een Adventskalender. Elke dag, voor elk lied, klinkt een andere uitvoering.  

Volg de Winterreise-adventskalender van Podium ook op Spotify! 

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Video niet beschikbaar

Maandag 1 december

Een afgewezen reiziger verlaat ’s nachts het huis van zijn geliefde, gedesillusioneerd. Als vreemdeling gekomen, als vreemdeling gegaan. De winterse kou in. Zachtjes, om zijn lief niet wakker te maken – gute Nacht. 

Nr.1, “Gute Nacht”
Gerald Finley [bariton]
Julius Drake [piano]
Hyperion / CDA68034

opnamejaar: 2013

Dinsdag 2 december

Een blik achterom, naar het huis van de geliefde. In de windvaan op het dak herkent de reiziger haar wispelturigheid. Bitter en verontwaardigd: zoals de wind speelt met het vaantje, zo wordt er met zijn hart gespeeld.

Nr.2, “Die Wetterfahne”
Thomas Hampson [bariton]
Wolfgang Sawallisch [piano]
Warner Classics / 0825646190454

opnamejaar: 1997

Woensdag 3 december

Bevroren druppels rollen van de wangen. Heb ik dan gehuild? vraagt de reiziger zich af. De tranen blijven opwellen, warm genoeg om al het winters ijs te doen smelten. 

Nr.3, “Gefrorne Tränen” (arr.)
Daniel Behle [tenor]
Oliver Schnyder Trio
Sony / 8883788232

opnamejaar: 2013

Donderdag 4 december

Vergeefs zoekt de reiziger in de velden naar een spoor van zijn lief. Ooit liep hij hier met haar aan zijn zijde. Maar de bloesem en het gras van toen zijn verstard onder sneeuw en ijs. 

Nr.4, “Erstarrung”
Andreas Schmidt [bariton]
Rudolf Jansen [piano]
Deutsche Grammophon / 4353 842

opnamejaar: 1990

Vrijdag 5 december

Bij een lindenboom denkt de reiziger terug aan momenten van rust, en zomerse warmte. Hoe hij verliefde woordjes in de boombast kerfde. De lindenboom lijkt hem wel te roepen: kom, hier vind je rust.

Nr.5, “Der Lindenbaum”
Dietrich Fischer-Dieskau [bariton]
Alfred Brendel [piano]
Philips / 4114 632

opnamejaar: 1985

Zaterdag 6 december

Menig traan heeft de reiziger al in het witte sneeuwkleed laten vallen. Als dat in het voorjaar weer gaat smelten, vloeit de sneeuw als een beekje, met tranen en al, misschien wel terug naar de stad – door de straten, langs het huis van de geliefde.

Nr.6, “Wasserflut”
Joyce DiDonato [mezzosopraan]
Yannick Nézet-Séguin [piano]
Erato / 0190295284145

opnamejaar: 2021

Zondag 7 december

In het ijs van een bevroren beek kerft de reiziger de naam van zijn liefje. Zij is voor hem geworden als het beekje: ooit zo levendig stromend, nu koud en stil.

Nr.7, “Auf dem Flusse”
Werner Güra [tenor]
Christoph Berner [piano]
Harmonia Mundi / HMC 902066

opnamejaar: 2010

Maandag 8 december

Een terugblik op de hoogtepunten én de vernederingen van zijn liefde. De koortsachtige herinneringen jagen de reiziger op. Het brandt mij onder beide zolen, ook al loop ik door ijs en sneeuw. 

Nr.8, “Rückblick”
Christoph Prégardien [tenor]
Andreas Staier [fortepiano]
Teldec / 0630-18824-2

opnamejaar: 1996

Dinsdag 9 december

Een dwaallicht lokt hem naar een rotsige kloof. En dan bedenkt de reiziger, berustend: het hele leven is een dwaallichtspel. Hij wil zich mee laten voeren: ieder beekje mondt uit in zee, alle lijden stopt in ’t graf.

Nr.9, “Irrlicht” (arr.)
Hans Peter Blochwitz [tenor]
Ensemble Modern o.l.v. Hans Zender
RCA / 09026 68067 2

opnamejaar: 1994

Woensdag 10 december

Eindelijk een plekje om even te rusten. Nu merk ik pas hoe moe ik ben, zingt de reiziger, en voelt hij pas echt de steek in zijn gebroken hart.

Nr.10, “Rast”
Peter Schreier [tenor]
András Schiff [piano]
Decca / 436 122-2

opnamejaar: 1991

Donderdag 11 december

Even wegdommelen: in zijn dromen voelt de reiziger weer de warmte van het voorjaar, met zingende vogeltjes en bonte bloemen. Maar dan kraait plots de haan, de raven krijsen op ’t dak: bruut ontwaakt hij uit zijn lentedroom.  

Nr.11, “Frühlingstraum”
Robert Holl [bas-bariton]
Naum Grubert [piano]
Vanguard / 99076

opnamejaar: 1995

Vrijdag 12 december

Na een rustpauze eenzaam verder op de eindeloze sneeuwvlakte. Met zwaar gemoed door een mooie, stille wereld – als stormen bleven loeien, zou ik niet zo droevig zijn.

nr.12, "Einsamkeit"
Brigitte Fassbaender [mezzosopraan]
Aribert Reimann [piano]
EMI / CDC 7498462

opnamejaar: 1988

Zaterdag 13 december

Plots klinkt het geschal van de postkoets! Zijn hart maakt een sprongetje, een brief van zijn geliefde misschien? Ach, wat maakt de jongeling zich druk – hij weet toch al dat er niks voor hem bij zit.

Nr.13, “Die Post” (arr.)
Christoph Prégardien [tenor]
Pentaèdre
Atma Classique / ACD22546

opnamejaar: 2007

Zondag 14 december

Zijn haar lijkt wel grijs, met dat sneeuwlaagje op zijn hoofd. Als een oude man. Laat mijn einde dan ook maar gauw komen, denkt hij. Maar zelfs dát verlangen wordt de jongeling niet gegund: de sneeuw smelt weer van zijn zwarte haar.

Nr.14, “Der greise Kopf”
Christian Gerhaher [bariton]
Gerold Huber [piano]
Arte Nova / 74321 80777 2

opnamejaar: 2001

Maandag 15 december

Als sinds hij het dorp verliet, wordt hij achtervolgd door een kraai. Zou het beest wachten op de dood van de reiziger, om in zijn lijk te kunnen pikken? Dat zal vast niet lang meer duren…

Nr.15, “Die Krähe”
Matthias Goerne [bariton]
Christoph Eschenbach [piano]
Harmonia Mundi  / HMC 902107

opnamejaar: 2011

Dinsdag 16 december

Al zijn laatste hoop vestigt hij op een enkel blaadje, aan de verder kale bomen. Bevend wanneer de wind ermee speelt. Valt dat blaadje, dan verliest hij ook zijn laatste beetje houvast.

Nr.16, “Letzte Hoffnung” (arr.)
Christian Elsner [tenor]
Henschel Quartett
CPO / 999 877-2

opnamejaar: 2001

Woensdag 17 december

Een dorpje: buiten blaffen de honden, binnen slapen de mensen – dromend over geluk en bezit. Hou mij maar wakker met dat geblaf, denkt de reiziger. Wat moet ik nog onder de slapers? Ik heb met al mijn dromen al gebroken.

Nr.17, “Im Dorfe”
Benjamin Bruns [tenor]
Karola Theill [piano]
Hänssler Classic / HC19025

opnamejaar: 2018

Donderdag 18 december

Wolkenflarden worden als door reuzen rondgesmeten door een grauwe hemel. De stormachtige morgen weerspiegelt de chaos in het hoofd van de jongeling. Zijn eigen lot is als de winter: koud en wild.

Nr.18,”Der stürmische Morgen”
Florian Boesch [bariton]
Malcolm Martineau [piano]
Onyx Classics / 4077

opnamejaar: 2011

Vrijdag 19 december

Een lichtje danst vrolijk in de verte, en lokt de ontgoochelde jongen naar warmte en huiselijkheid. Het is een illusie, dat weet-ie ook wel. Maar zonder uitzicht is het goed geloven in illusies. 

Nr.19, “Täuschung” (arr.)
Tobias Berndt [bariton]
Heidi Steger [accordeon]
Uwe Steger [accordeon]
Gewandhauschor o.l.v. Gregor Meyer
Genuin / GEN23847

opnamejaar: 2022 en 2023

Zaterdag 20 december

Bij een wegwijzer kiest de reiziger de eenzame, verlaten weg. Een dwaas verlangen leidt hem naar een pad dat anderen juist vermijden. Tegen alle wegwijzers in blijft hij ronddolen in de sneeuw – rusteloos, op zoek naar rust.

Nr.20, “Der Wegweiser”
Roman Trekel [bariton]
Ulrich Eisenlohr [piano]
Naxos / 8.554471

opnamejaar: 1998

Zondag 21 december

Zijn lange tocht heeft de jongen naar een begraafplaats geleid. Laat ik hier maar blijven, denkt hij – eindelijk rust. Maar op ’t kerkhof is er nog geen plaatsje voor hem. Dan maar weer verder, met zijn trouwe wandelstok.

Nr.21, “Das Wirtshaus”
Olaf Bär [bariton]
Geoffrey Parsons [piano]
EMI / CDC 7493342

opnamejaar: 1988

Maandag 22 december

Rust in het graf is hem nog niet gegund, verder met de barre tocht dan maar. De reiziger pept zichzelf op: monter de wereld in, ook al vliegt de sneeuw hem recht in ’t gezicht.

Nr.22, “Mut”
Arttu Kataja [bariton]
Pauliine Tukiainen [piano]
Alba / ABCD509

opnamejaar: 2021

Dinsdag 23 december

Een optische illusie aan de hemel: drie zonnen op een rijtje. De jongen staat in het stille ijslandschap en staart naar het verblindende licht. Ach, denkt hij gelaten, die twee bijzonnen zijn toch niet echt. En laat die derde ook maar verdwijnen – in het duister ben ik het beste af.

Nr.23, “Die Nebensonnen” (arr.)
Daniel Ochoa [bariton]
Cristian Peix [piano]
Vocalconsort Leipzig o.l.v. Gregor Meyer
Coviello Classics / COV 91723

opnamejaar: 2017

Woensdag 24 december

Aan de rand van het dorp staat een oude orgeldraaier, blootsvoets op het ijs. Niemand wil hem horen, zijn schoteltje blijft leeg. En hij blijft zijn orgeltje maar draaien, met die stramme vingers. Een troosteloos verlangen overvalt de reiziger. Zal ik me bij hem voegen, bij die orgeldraaier in de kou?

Nr.24, “Der Leiermann”
Margaret Price [sopraan]
Thomas Dewey [piano]
Forlane / 16769

opnamejaar: 1997

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl