Minister Letschert neemt cultuursubsidies op de schop

De huidige termijn voor de nationale subsidies is vier jaar. Grote culturele instellingen, zoals De Nationale Opera en het Noord Nederlands Orkest, moeten elke vier jaar subsidie aanvragen. Letschert wil die termijn verlengen naar acht jaar. Dit vereist een verandering in de wetgeving. Ze zet hiermee de plannen van het vorige kabinet door en volgt het advies van de Raad voor Cultuur op.

Verder moet er meer aandacht zijn voor cultuur buiten de Randstad en wil Letschert dat lokale overheden meer verantwoordelijkheden krijgen over de verdeling van het geld. Ze kondigt aan in gesprek te gaan met de provincies en gemeenten hierover.

De zes rijkscultuurfondsen, die nu het geld over verschillende disciplines verdelen, wil Letschert herindelen. Zogezegd om ambtelijk hokjesdenken tegen te gaan en de grenzen tussen disciplines meer fluïde te maken. Ze noemt dit in een interview met de Volkskrant een "kwetsbare operatie" en zegt vóór de zomer te besluiten of ze echt deze weg inslaat.

Reactie uit het veld

Belangenorganisatie Kunsten ’92 ziet kansen met de nieuwe veranderingen, maar maakt zich wel zorgen om de financiële haalbaarheid. Dit schrijft de organisatie in een eerste reactie. Om meer geld beschikbaar te maken voor cultuurinstellingen buiten de Randstad, moet er namelijk geld weggehaald worden bij andere instellingen.

Het verleggen van zeggenschap over cultuursubsidies van nationaal niveau naar meer lokale overheden, vindt Kunsten '92 een goed idee. "De culturele infrastructuur is geografisch gezien onevenwichtig verdeeld", schrijft de belangenorganisatie in zijn reactie. "Punt van zorg is wel de versnippering waar culturele organisaties tegenaan kunnen lopen bij hun aanvragen."

Verder stuurt Kunsten '92 aan om niet alleen meer zekerheid te bieden voor subsidies, maar ook een andere manier van beoordelen aan te moedigen. Gebaseerd op "meer vertrouwen, leren en bijsturen".

De Raad voor Cultuur, het onafhankelijke adviesorgaan over cultuur, wil nog niet reageren op de brief van minister Letschert.

Belang van cultuur

In de brief benadrukt minister Letschert naast de waarde van cultuur voor mensen en gemeenschap, bovenal de economische waarde van de sector. "Ook voor het vestigingsklimaat is cultuur van betekenis." En: "Cultuur is een belangrijke bron van ondernemerschap en zelfstandige bedrijvigheid."

In het interview met de Volkskrant noemt Letschert cultuur 'essentieel in het vergroten van "de weerbaarheid" in tijden van polarisatie en oorlogsdreiging'.

Tijdlijn

Medio 2027 worden de eerste details bekend over de veranderingen en eind 2027 moet het vastgelegd zijn. In 2029 zou de nieuwe wetgeving van kracht zijn, als de nieuwe subsidieperiode ingaat.

In de tussentijd zegt Rianne Letschert van plan te zijn om gesprekken te voeren met de rijkscultuurfondsen, Raad voor Cultuur, provincies en gemeenten.