Viel Chopin op mannen? Volgens nieuw onderzoek wel, maar het Chopin-instituut betwist het

Volgens Moritz Weber is het onomstotelijk: Chopin moet in elk geval íéts hebben gevoeld voor de mannen aan wie hij de liefde verklaarde. Met name zijn schoolvriend Tytus Woyciechowski krijgt meermaals te lezen dat “alleen ik van je kan houden.” Chopin noemt Tytus constant zijn "geliefde". Hij smeekt hem soms zelfs in pikante bewoordingen om een kus. Veel brieven zijn door moderne ogen moeilijk anders te zien dan hartstochtelijke liefdesbrieven. 

LGBT-vrije zones

Betekenen deze brieven dan dat Chopin op mannen viel, of was het misschien eerder een bromance, een vriendschappelijke liefde? Daar woedt discussie over. Chopin is de nationale held van Polen, maar het onderwerp homoseksualiteit roept in dat land ook controverse op. Zes jaar geleden verklaarden bijna honderd gemeentes zich daar tot 'LGBT-vrije zones'. Die symbolische zones zijn inmiddels opgeheven, maar homoseksualiteit blijft een gevoelig twistpunt.

Er staat dus nogal wat op het spel. Tegenover de overtuiging van Moritz Weber staat het Frederyk Chopin-Instituut in Warschau, dat stelt dat we Chopins brieven niet door moderne ogen moeten lezen. In Chopins tijd, is hun redenering, waren mannen onderling aanhankelijker en kusten ze elkaar regelmatig, zonder dat het erotisch bedoeld was. Bovendien, schrijven ze, “is de manier waarop Chopin taal gebruikt zo muzikaal en complex, dat het gekheid is om het te willen vertalen uit het Pools.”

Suggestief

Maar blijkbaar waren sommige brieven wel wat te suggestief voor de historische overlevering. Ze verdwenen namelijk uit veel briefuitgaves. Ook veranderden vertalers het Poolse woord voor ‘hij’ soms stilletjes in het woord voor ‘zij’, waardoor een aantal brieven onbegrijpelijk werd. 

Zelfs in Chopins eigen handschriften is ingegrepen. Daar werden soms hele alinea’s zwartgelakt – we weten niet door wie. Voor de podcast maakte Weber die passages weer leesbaar en liet hij ze opnieuw vertalen.

De discussie over Chopins geaardheid vertelt misschien meer over onze tijd dan over die van Chopin. In zijn tijd bestond het idee van seksuele oriëntatie nog niet. Het is dus de vraag of Chopin ermee in zijn maag zat.