Zorgen na Algemene Politieke Beschouwingen: 'Geen woord over cultuur'

Het viel mediamagnaat Joop van den Ende al op tijdens de Troonrede op Prinsjesdag: “Geen woord over kunst en cultuur”. Hij kocht een hele advertentiepagina van de Volkskrant om deze boodschap te verspreiden. In de krant van 18 september 2026 staat in koeienletters: “Rijk aan geld. Arm aan verbeelding.” En: “Kunst en cultuur zijn geen bijzaak. Ze zijn de ziel van de samenleving.”

Cultuurbudget onder de loep

De totale uitgaven aan cultuur stijgen met 26 miljoen euro, maar dat is niet genoeg om de verwachte inflatie te compenseren. Onderaan de streep komt cultuur alsnog in de min te staan, met een daling van 0,9 procent in de koopkracht van het cultuurbudget, zo rekende De Creatieve Coalitie uit. Oftewel, met deze hoeveelheid geld kan bijna een procent minder cultuur gemaakt worden in 2027 dan in 2026 het geval is.

Thomas Drissen van De Creatieve Coalitie zag ook een lichtpuntje. Volgens hem lag een maatregel op tafel om de btw-vrijstelling voor componisten op te heffen. Dat zou betekenen dat componisten 21% btw zouden moeten afdragen over hun inkomsten. Het kabinet heeft echter besloten om de vrijstelling in stand te houden, werd bekend in de Miljoenennota.

Verder kijkt Thomas Drissen naar de koopkrachtplaatjes voor zzp'ers, omdat veel muzikanten geen vaste baan hebben. "Het somberst is het beeld voor zelfstandigen zonder kinderen", is de conclusie van De Creatieve coalitie.

Aandacht voor cultuurprogrammering

Het staat los van Prinsjesdag, maar in deze periode ligt ook de nieuwe omroepwet op tafel. In het nieuwe wetsvoorstel dreigt cultuur een minder belangrijke positie te krijgen in de publieke omroep dan in de huidige wet. Het past in het beeld van minder aandacht voor cultuur in politiek Den Haag.

Reden voor Kunsten ’92 om actie te ondernemen. Dat is is de belangenorganisatie van de culturele sector. In een brief aan minister Letschert roept Kunsten ’92 op om kunst en cultuur te behouden als kerntaak van de publieke omroep en een toereikende financiering voor kunst- en cultuurprogrammering te borgen. De brief is ondertekend door onder meer de Nederlandse Publieke Omroep en College van Omroepen.

In de brief schrijft Kunsten '92: "Generaties kijkers en luisteraars zijn gevormd [door de Nederlandse cultuurprogrammering], en generaties makers hebben er hun stem gevonden. De aangekondigde bezuinigingen en de herziening van het bestel zetten dit publieke podium onder druk. Zonder een stevig verankerd publiek podium verschraalt de zichtbaarheid van Nederlandse kunst en cultuur en verdwijnt een springplank voor nieuw talent."

Het wetsvoorstel voor de nieuwe omroepwet staat open voor reacties. Een maand lang kan iedereen reageren in een internetconsultatie.