Conservatoriumdirecteur Lies Colman: 'Ontwikkelen van talent hangt af van toegang tot muziek'

Lies Colman is directeur van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag, één van de topconservatoria van ons land. Zo’n zeventig procent van de studenten van de bachelor en master daar komen uit het buitenland. Volgens haar is dat te wijten aan de grootschalige bezuinigingen op cultuur die de afgelopen decennia zijn doorgevoerd door de landelijke politiek.

In maart luidde Colman al de noodklok in een opinieartikel in Trouw: "Waar het conservatorium bloeit, hebben we in Nederland de bijl gezet aan de wortels van ons eigen cultuurlandschap. Veel muziekscholen moesten de deuren sluiten, het leeuwendeel van de vakdocenten is uit het basisonderwijs verdwenen, en muziekonderwijs is steeds afhankelijker geworden van lokale keuzes, incidentele projecten en ouderbijdragen."

Muzikaal talent

De oplossing is volgens Colman meer structurele steun voor muziekonderwijs, met name voor kinderen. Want, legt ze uit aan Podium, het is de muzikale infrastructuur die nu ontbreekt. "Muzikaal talent ontstaat niet op het conservatorium, maar ver daarvoor. Of het tot bloei kan komen, hangt af van toegang."

Aan Podium vertelt ze dat de zaak haar "na aan het hart ligt." Ze voert actief campagne voor meer financiering voor muziekonderwijs, en probeert door middel van outreach kinderen te bereiken. "Vooral lokaal. We gaan echt de buurt in, maar als conservatorium kun je het structurele probleem niet wegnemen. Ik ben op zoek naar partners in de politiek die dit op de agenda willen zetten."

Waarom is dat nodig? "Omdat veel van de problemen die we momenteel in de samenleving hebben, uiteindelijk neerkomen op een gebrek aan communicatie. Muziek helpt daarbij, want je leert communiceren zonder woorden te gebruiken."

Impact

"Het is niet makkelijk om de impact van cultuur te meten," zegt Lies Colman, "maar dat is voor veel andere dingen ook niet nodig. We bezuinigen een lantaarnpaal niet weg omdat we weten dat die zorgt voor meer veiligheid. Ook al heeft die ene lantaarnpaal op de meeste Nederlanders niet meteen impact."

Daarnaast zorgt cultuur ervoor dat de economie groeit. "We weten dat elke euro die je investeert in cultuur drievoudig terugkomt."

Weggeconcurreerd

Hoboïst Pauline Oostenrijk herkent het probleem. "Dit weten we al heel lang", schrijft ze op Facebook. Ze benadrukt dat buitenlandse auditanten voor het conservatorium vaak al "een hele opleiding achter de rug hebben". Bijvoorbeeld omdat ze na een bachelor of master in het buitenland in Nederland een tweede master komen doen. Dat is moeilijker voor Nederlandse auditanten, omdat een tweede master door de Nederlandse wetgeving vele malen duurder is als je er al een achter de rug hebt. Zo worden ze volgens Oostenrijk "weggeconcureerd".

Buitenlandse studenten profiteren daarnaast soms ook van een uitgebreide muzikale infrastructuur voor kinderen in hun land. Zo kent Spanje een verplicht muzikaal curriculum op de basisschool én op de middelbare school. Ook is er in de bovenbouw een speciaal vakkenpakket voor kinderen die naar het conservatorium willen. Bovendien subsidiëren gemeentes vaak een muziekschool waarop kinderen tegen lage kosten instrumenten kunnen huren en lessen kunnen volgen.