Dirigent Kent Nagano laat Beethoven en Mendelssohn glimmen
- Concerten
- Dirigent Kent Nagano laat Beethoven en Mendelssohn glimmen
De klank van het orkest uit de tijd van Beethoven, maar dan met de messcherpe precisie en doelgerichtheid van een moderne topdirigent levert een unieke belevenis op: in de '50 mooiste' luister je deze week naar het Orkest van de Achttiende Eeuw met de befaamde maestro Kent Nagano. Luister ook naar de schitterende sopraan van Miranda van Kralingen. De VPRO is er in het najaar van 1997 bij, in Muziekcentrum Vredenburg.
Orkest van de Achttiende Eeuw o.l.v. Kent Nagano
Egmont, op.84 - Ouverture
Ludwig van Beethoven
Uitvoerenden: Kent Nagano (Dirigent), Orkest van de achttiende eeuw
Ouverture voor orkest, op.32 in F gr.t., "Das Märchen von der schönen Melusine"
Felix Mendelssohn-Bartholdy
Uitvoerenden: Kent Nagano (Dirigent), Orkest van de achttiende eeuw
Ah perfido!, op.65
Ludwig van Beethoven
Uitvoerenden: Kent Nagano (Dirigent), Orkest van de achttiende eeuw
Symfonie nr.3, op.56 in a kl.t., "Schotse" - compleet
Felix Mendelssohn-Bartholdy
Uitvoerenden: Kent Nagano (Dirigent), Orkest van de achttiende eeuw
donderdag 20 november 1997
OmroepVPRO
ComponistenLudwig van Beethoven, Felix Mendelssohn-Bartholdy
UitvoerendenKent Nagano (Dirigent)
EnsemblesOrkest van de achttiende eeuw
LocatieVredenburg, Utrecht
De 50 mooiste concerten uit 50 jaar NPO Klassiek
Schatkamer vol concerten
We vieren feest, want NPO Klassiek bestaat 50 jaar. In al die jaren hebben we onze schatkamer lekker gevuld, met maar liefst 6.000 concertopnames en 35.000 werken. Ondoenlijk om alles terug te luisteren, dus daarom halen we het hele jaar iedere week een prachtige parel voor je uit ons archief.
Spiegel van het Nederlandse muziekleven
Er waren in die vijftig jaar premières, debuten, relletjes, uitverkochte zalen, lovende kritieken en af en toe boe-geroep. Honderden carrières begonnen met een radio-debuut. Ook werd er voor onze microfoons afscheid genomen van grote solisten, dirigenten en orkesten. Met deze selectie van de 50 mooiste concerten bieden we je een prachtig overzicht van het Nederlandse muziekkleven van 1975 tot aan nu. Genieten dus van al het moois dat klassieke muziek te bieden heeft.
Kent Nagano geeft het orkest een boost
Zo af en toe laat Frans Brüggen - in 1981 oprichter en vaste dirigent - andere dirigenten toe tot zijn droomorkest. En dat zijn niet de minsten: onder meer Roger Norrington, Edo de Waart, Simon Rattle keken er de kunst af. De Amerikaanse Kent Nagano is ook welkom. Hij heeft een grote staat van dienst in de Verenigde Staten en in Europa, waar hij de belangrijkste orkesten dirigeert grote operahuizen leidt. Nagano heeft een open blik en raakt ook geïnteresseerd in de oude muziekpraktijk. Als hij voor het Orkest van de Achttiende Eeuw staat, verandert het orkest van toverslag van een vintage Ford in een Maserati. De verworvenheden van de oude muziek matchen de musici aan een zeer gearticuleerde directie, die nieuw aan moet voelen voor het orkest. De precieze directie van Nagano maakt het mogelijk om alle details te laten schitteren en de dynamiek eindeloos uit te bouwen. Het tekent de kwaliteit van het orkest dat zij zich zo goed kunnen aanpassen. En als de musici hongerig aan zijn baton hangen laat dit ook de luisteraar geen andere optie mee te gaan in deze heerlijke Beethoven- en Mendelssohn-vertolkingen.
Wat is er nou zo anders aan het Orkest van de achttiende eeuw?
Het orkest is veel kleiner dan een modern symfonieorkest. De musici spelen op oude instrumenten van soms honderden jaren oud of kopieën daarvan. In het algemeen is hun klank wat dunner en scherper. Hun strijkinstrumenten zijn bespannen met darmsnaren in plaats van metaal of kunststof nu. De kam van een oude viool is iets vlakker en ook de strijkstok is anders gebouwd. Houtblaasinstrumenten hebben weer een ander mondstuk en een andere boring. Zo is een traverso fluit van hout en die heeft maar een paar kleppen vergeleken met de latere dwarsfluit. Koperblaasinstrumenten hebben geen ventielen maar de blazers maken alle tonen met hun lipspanning en soms spelen ze met een hand in de beker. De altijd opvallende pauk speelt op vellen van dierenhuid en bespeelt die met speciale houten stukken, wat een scherpere klank geeft. Kortom: dit is een totaal ander orkest dan de moderne orkesten. En daar zijn specifiek opgeleide musici voor nodig. Want ook de speelwijze is anders, in de regel wordt met veel minder vibrato gespeeld. Er wordt scherper gearticuleerd en dynamisch verschillen worden in de barok soms uitvergroot. Ook kunnen in de barok versieringen worden toegevoegd. In de 19e eeuw worden zaken als tempo, dynamiek, frasering en speelwijze steeds preciezer in de partituur genoteerd.
Notenkrakersactie met Frans Brüggen in de hoofdrol
Eind jaren zestig stuurde een groep jonge rebelse componisten en blokfluitist Frans Brüggen aan op een openbare discussie over de ‘ondemocratische structuur’ van het Concertgebouworkest. Op 22 april 1970 is er in hotel Krasnopolski een bijeenkomst belegd met bestuurders van het orkest en deze groep die zich 'Notenkrakers' noemt. Het is een roerige bijeenkomst. Dan gooit Frans Brüggen een bommetje: "Elke noot van Mozart en Bach, die wordt vertolkt op jullie A- en B-series abonnementsconcerten is van A tot Z gelogen"(applaus) en hij vervolgt: "jullie missen het instrumentarium, de kennis en de dirigenten, het is één grote leugen" (gejoel).
