Concert

Hans Vonk, antiautoritair dirigent

foto: ANP

Concerten
Hans Vonk, antiautoritair dirigent

Een ogenschijnlijk traditioneel opgebouwd programma... Maar let op, solist in Beethovens Eerste Pianoconcert is de gerenommeerde Spaanse pianist Alicia de Larrocha, in de bloei van haar carrière. En het repertoire is ook vernieuwend. Geïnspireerd geeft Hans Vonk het Radio Filharmonisch Orkest extra glans.

Concert voor piano en orkest nr.1, op.15 in C gr.t. - compleet

Preciosa, op.78 ; Ouverture

Carl Maria von Weber

Uitvoerenden: Hans Vonk (Dirigent), Radio Filharmonisch Orkest

Concert voor piano en orkest nr.1, op.15 in C gr.t. - compleet

Ludwig van Beethoven

Uitvoerenden: Alicia de Larrocha (piano), Hans Vonk (Dirigent), Radio Filharmonisch Orkest

Hymne du grand Meaulnes

Rudolf Escher

Uitvoerenden: Hans Vonk (Dirigent), Radio Filharmonisch Orkest

Dansen voor orkest, "Dansen uit Galánta" - compleet

Zoltán Kodály

Uitvoerenden: Hans Vonk (Dirigent), Radio Filharmonisch Orkest

Opnamedatum

zaterdag 12 januari 1980

Omroep

VARA

Componisten

Ludwig van Beethoven, Carl Maria von Weber, Rudolf Escher, Zoltán Kodály

Uitvoerenden

Alicia de Larrocha (piano), Hans Vonk (Dirigent)

Ensembles

Radio Filharmonisch Orkest

Locatie

Concertgebouw, Amsterdam

De 50 mooiste concerten uit 50 jaar NPO Klassiek

Schatkamer vol concerten

We vieren feest, want NPO Klassiek bestaat 50 jaar. In al die jaren hebben we onze schatkamer lekker gevuld, met maar liefst 6.000 concertopnames en 35.000 werken. Ondoenlijk om alles terug te luisteren, dus daarom halen we het hele jaar iedere week een prachtige parel voor je uit ons archief.

Spiegel van het Nederlandse muziekleven

Er waren in die vijftig jaar premières, debuten, relletjes, uitverkochte zalen, lovende kritieken en af en toe boe-geroep. Honderden carrières begonnen met een radio-debuut. Ook werd er voor onze microfoons afscheid genomen van grote solisten, dirigenten en orkesten. Met deze selectie van de 50 mooiste concerten bieden we je een prachtig overzicht van het Nederlandse muziekkleven van 1975 tot aan nu. Genieten dus van al het moois dat klassieke muziek te bieden heeft.

foto: ANP

Hans Vonk ten voeten uit

Vonk is geen showdirigent, het gaat hem allereerst om de muziek. In 1978 wordt Vonk benoemd tot chef-dirigent bij het RFO, maar dat is van korte duur. Hij ergert zich mateloos aan de invloed van de negen programmeurs bij de omroepen. Hij zei erover: "Iedere minkukel had zijn eigen programma. Wéér (sic) de derde zee-symfonie van ene meneer Vermeulemans of zoiets." Ondanks de klik met de meeste orkestleden neemt hij al na een jaar ontslag. Toch zou hij snel terugkomen, als vaste gastdirigent. Ook wordt hij chef-dirigent bij het Residentie Orkest en De Nederlandse Opera. Daar maakt hij van het RFO een subliem operaorkest. Zijn carrière ontwikkelt zich -met vele plaatopnames- met name in het buitenland, onder meer bij het St. Louis Symphonie Orchestra en de Staatskapelle Dresden. Hans Vonk overleed in 2004 aan de gevolgen van de spierziekte ALS. Hij bleef tijdens zijn ziekte vanuit zijn rolstoel dirigeren.

Uit de slof schieten

Ondanks zijn vriendschappelijk en antiautoritaire houding zijn niet alle orkestmusici op hem gesteld. Vonk heeft op de bok nogal een cynisch gevoel voor humor, bij een foute noot of een intonatiedingetje wil hij nog wel eens uit zijn slof schieten.

Ik geef het op! Ik krijg mijn slag niet gelijk met uw voet!

Zes mollen, dus bijna iedere noot is lager dan u denkt!

Als u de echte noten kent, moet u dit zeer sterk spelen.

Ja, het is wel een grote triool, maar er zijn grenzen.

Als u dan toch ongelijk wilt inzetten, mogen de bassen dan eerst?

Rudolf Escher - Hymne du grand Meaulnes

Hans Vonk was een allround dirigent en ook muziek van zijn tijd behoorde tot zijn repertoire. De muziek van Rudolf Escher (1912-1980) raakt nu in de vergetelheid, maar is onder kenners nog steeds geliefd vanwege haar unieke expressie, originele toontaal en vakmanschap. Escher vindt inspiratie bij Franse componisten als Claude Debussy en Darius Milhaud. Van die laatste gebruikt hij de techniek om meerdere melodieën gelijktijdig door elkaar te laten klinken. Hymne du Grand Meaulnes is Eschers eerbetoon aan de Franse schrijver Alain-Fournier. Deze situeert zijn roman Grand Meaulnes (1913) in het hart van Frankrijk, waar Escher ooit een fietstocht maakte. Een jaar na de publicatie sneuvelt de schrijver in de Eerste Wereldoorlog. Vandaar Hymne in de titel.

#3 - Markante Maestro's - Hans Vonk - Sterren van de ZaterdagMatinee

Lof bij de première

Nog altijd is dit stuk de moeite waard. Hymne du grand Meaulnes raakt bij de première in 1951 een gevoelige snaar bij componist en gezaghebbend recensent Matthijs Vermeulen. In de Groene Amsterdammer schrijft hij, in de taal van zijn tijd: "Ik voel me gedrongen om aan dit nieuwe werk een lof te geven welke sinds vele jaren niet kon worden uitgesproken. Mijn hoogste lof. De Hymne du Grand Meaulnes staat alleen. Tussen en boven wat Rudolf Escher tot nu toe voltooide, staat die Hymne alleen. Tussen en boven wat er in de wereld van omstreeks 1950 gecomponeerd werd, staat die Hymne alleen. Glorieus alleen (…) Vanaf haar stil begin tot aan haar stil besluit hield zij mij in een staat van trilling die enkel te vergelijken valt met de uitzichten op een leven, dat ons soms voorspeld schijnt te worden door het nagevoel van een mooie droom." Van stil begin tot stil besluit, veel luisterplezier gewenst!