De Ochtend
KRO-NCRV

Dit orgelconcert duurt 639 jaar – en nu komt er één noot bij

foto: Pieter van Nes

In de Duitse plaats Halberstadt klinkt een orgelconcert dat pas over ruim zeshonderd jaar is afgelopen. Het gaat om As Slow as Possible van de Amerikaanse componist John Cage. 5 augustus verandert de muziek: er komt één nieuwe noot bij.

Nieuwe noot klinkt in onafgebroken orgelstuk

Presentator Pieter van Nes reisde voor NPO Klassiek naar de Burchardikirche, waar het bijzondere kunstproject te horen is. Het orgel klinkt daar dag en nacht door. Niet omdat er continu een organist speelt, maar omdat gewichten en zandzakken de toetsen ingedrukt houden. Een elektrisch systeem zorgt voor de lucht door de pijpen.

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Eén noot erbij

De klank verandert maar heel af en toe. Vandaag wordt een nieuwe orgelpijp geplaatst en komt er een toon bij het bestaande akkoord. Dat gebeurt tijdens een ceremonie met publiek en pers uit verschillende landen.

Voor een normaal muziekstuk stelt één extra noot misschien weinig voor. Hier is het een groot moment. Iedere samenklank kan maanden of zelfs jaren blijven klinken voordat er weer iets verandert.

Hoe langzaam is langzaam?

John Cage gaf het stuk de instructie mee om het ‘zo langzaam mogelijk’ te spelen. Maar hoe langzaam is dat precies? Op een orgel kan een toon in theorie eindeloos blijven klinken, zolang er lucht door de pijpen stroomt.

De makers van het project kozen daarom voor een uitvoering van 639 jaar. Niemand zal het stuk ooit in zijn geheel horen. Generaties moeten het concert aan elkaar doorgeven.

Is dit nog muziek?

Dat is precies de vraag die bij John Cage past. De componist zocht graag de grenzen op van wat muziek kan zijn. In zijn beroemde werk 4’33” speelt de uitvoerder zelfs helemaal niets en luister je naar de geluiden in de ruimte.

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl