Tentoonstelling Aat Veldhoen: 'De dood is bij ons helemaal niet confronterend'

De dood is niet iets waar we graag over praten. Toch vormt die het hart van de nieuwe tentoonstelling Aat Veldhoen – Realist tot in de kist. Veldhoen, die zeven jaar geleden overleed, staat bekend om zijn vrijheid, zijn humor en zijn felgekleurde werk. Maar, zo vertelt directeur Guus Sluiter: "We wilden juist die ándere kant van hem laten zien."

De speelse dood

Wie door de zalen loopt, ziet tal van skeletten: dansend, spelend, vrij met vrouwen - verwijzingen naar de middeleeuwse dodendanstraditie. "Dat doet hij heel speels. Je ziet hoe de dood bij hem nooit losstaat van het leven. Het één kan niet zonder het ander", zegt Sluiter.

Die combinatie van lichtheid en ernst vormt de rode draad in zijn oeuvre. "Het heeft met elkaar te maken", zegt Sluiter. "Dat laat hij eigenlijk al doorschemeren in dat prachtige citaat waarin hij zegt dat de dood ‘ook iets moois’ heeft."

Doodsportretten met zachte hand

Naast de speelsheid is er ook een verstilde, intieme kant. Veldhoen maakte doodsportretten van vrienden, van zijn moeder, en in de tentoonstelling zijn zelfs twee portretten van hemzelf te zien. "Hij maakte die portretten heel gevoelig", vertelt Sluiter. "Als hij verdrietig was, wilde hij er niet over praten. Dan ging hij aan het werk. Het was een manier om aandacht te geven, om zijn gevoel te kanaliseren. Een eerste stap in rouwverwerking."

Opmerkelijk is dat Veldhoen vaak letterlijk naast de kist plaatsnam om de overledene te tekenen. "Ook dat is een oude traditie", legt Sluiter uit. "Hij kende dat uit musea en uit zijn klassieke opleiding. En hij vond het heel mooi om te doen."

Is dat niet confronterend?

Met zoveel dood in één tentoonstelling dringt de vraag zich op: wordt het niet zwaar voor bezoekers?
Sluiter lacht: "Nee, helemaal niet. Wij zijn een heel vrolijk museum. De inrichting is speels en kleurrijk. Er zijn veel prachtige schilderijen, etsen en tekeningen te zien. We zijn echt goed geluimd."

En dat geldt net zo goed voor de kunstenaar zelf. "Het past heel mooi bij elkaar", zegt Sluiter. "Er is veel te genieten en ook te leren. Het gaat zelfs over politiek in de jaren zeventig en over zijn angst voor grote rampen. Dat is verrassend actueel, denk aan stralingsgevaar."

De tentoonstelling is tot begin september te zien in Museum Tot Zover in Amsterdam. 

Meer informatie