Van twee Duitse nonnen tot wereldberoemde mis: het verhaal achter Misa Criolla

Twee nonnen aan de basis van de mis

Ramírez reisde na de Tweede Wereldoorlog door Europa om Zuid-Amerikaanse muziek te laten horen. Veel geld had hij niet, dus hij was afhankelijk van mensen die hem onderdak en eten gaven. In Duitsland kwam hij terecht bij de nonnen Elisabeth en Regina Brückner.

Daar hoorde hij dat zij tijdens de oorlog in het verzet hadden gezeten en Joden hadden geholpen uit handen van de nazi’s te blijven. Dat verhaal raakte hem diep. Op de boot terug naar Argentinië besloot hij uit dankbaarheid een mis aan hen op te dragen. Daar ligt volgens Teun de oorsprong van de Misa Criolla.

Van kerkmuziek naar volksmuziek

De mis kreeg in de jaren zestig zijn bekende vorm. Het Tweede Vaticaans Concilie maakte het mogelijk om de katholieke mis ook in de volkstaal te zingen. Ramírez greep die kans aan en maakte van zijn eerbetoon een volksmis waarin Zuid-Amerikaanse ritmes en instrumenten een grote rol kregen.

Zo hoor je onder meer vraag-en-antwoord tussen solist en koor, polyritmiek en dansritmes uit Argentinië. "Die kerkteksten zijn op zichzelf vrij sober", legt Teun uit. "Maar ineens mag je ze zingen, voelen en erop bewegen."

Muziek als troost

Later kreeg de Misa Criolla opnieuw een andere betekenis. Toen in Argentinië de militaire junta aan de macht kwam, vluchtten veel mensen het land uit. Ook in Nederland vonden politieke ballingen uit Argentinië en Chili steun en herkenning in de muziek. Volgens Teun verandert de betekenis van het werk daardoor steeds mee met de tijd.

Meer weten? Luister de podcast Aldith wil meer klassiek.