Gouden Opnamen

Orchestra of the Age of Enlightenment – nieuw leven blazen in oude muziek

foto: Wikimedia

Klassiek
Orchestra of the Age of Enlightenment – nieuw leven blazen in oude muziek

Elke week selecteert Podium legendarische Gouden Opnamen die je gehoord móet hebben. Centraal staan grote maestro's, absolute topmusici en cd's die gelden als referentiemateriaal. Van opnames uit lang vervlogen tijden tot de muziek van nu. Dit jaar viert het Orchestra of the Age of Enlightenment zijn 40e verjaardag. In 1986 werd het orkest opgericht door een aantal enthousiaste musici op een historisch geïnformeerde manier wilden spelen én die zich wilde losmaken van het juk van een vaste dirigent. Inmiddels is het orkest niet meer weg te denken uit de Oude Muziek wereld. Deze week richten wij de schijnwerpers op dit eigenzinnige orkest, die zich vernoemden naar de Eeuw van Verlichting (18e eeuw).

Wie: Orchestra of the Age of Enlightenment – opgericht in 1986

Wat: Het orkest speelt muziek zoveel mogelijk zoals het in de tijd van de componist moet hebben geklonken.

Waar: Het eerste concert vond plaats in Oxford, maar al snel groeide het orkest uit tot een wereldspeler op het gebied van de historische uitvoeringspraktijk

Weetje: Het orkest speelt muziek van Bach op instrumenten uit de tijd van Bach – of replica’s daarvan. Als het orkest muziek van Brahms speelt, worden de instrumenten omgewiseld voor instrumenten uit de tijd van Brahms.

Maandag 9 februari

Johann Sebastian Bach
Cantate BWV.211, “Schweigt stille, plaudert nicht” (Kaffee-Kantate) – aria “Heute noch” + recitatief “Nun geht und sucht der alte Schlendrian” + trio “Die Katze lässt das Mausen nicht”
Barbara Bonney [Lieschen - sopraan] & Christoph Prégardien [verteller - tenor] + David Wilson-Johnson [Schlendrian - bas]
Orchestra of the Age of Enlightenment o.l.v. Gustav Leonhardt
Philips / 442 779-2
Opnamejaar: 1992

Meteen na de eerste concerten ging het snel. Een jaar na de oprichting werkte het orkest al samen met dirigent Simon Rattle – die daarna nog regelmatig te gast was bij het orkest. Er werden contracten afgesloten met een platenmaatschappij en er was een uitzendovereenkomst met de BBC.

Vandaag een opname uit 1992. De Nederlandse Oude Muziek specialist Gustav Leonhardt was elk jaar te gast bij het Orchestra of the Age of Enlightenment. Hij maakte ook prachtige opnamen met het orkest. Zoals deze Cantate van Bach: de Koffiecantate met Barbara Bonney, Christoph Prégardien en David Wilson-Johnson.

Dinsdag 10 februari

Johannes Brahms
Concert voor piano en orkest nr.2, op.83 in Bes gr.t. – deel IV, “Allegretto grazioso”
András Schiff [piano]
Orchestra of the Age of Enlightenment o.l.v. András Schiff
ECM / 485 5770
Opnamejaar 2019

Het Orchestra of the Age of Enlightenment speelt op instrumenten uit de tijd waarin de muziek werd geschreven – of replica’s daarvan. Als The Orchestra of the Age of Enlightenment Bach speelt, gebruikt het orkest instrumenten en technieken zoals Bach ook gekend zou hebben. En als Brahms op het programma staat, worden instrumenten uit Brahms’ tijd gebruikt. “Zo kom je dichter bij de ervaring die je destijds gehad zou hebben. En het gaat niet alleen om de geschiedenis, maar het gaat er ook om oude muziek nieuw leven in te blazen.”

In 2019 nam het Orchestra of the Age of Enlightenment de pianoconcerten van Johannes Brahms op met András Schiff. Schiff speelt op een Blüthner vleugel uit 1859 – uit de tijd van Brahms dus.

Woensdag 11 februari

Joseph Haydn
Symfonie nr.59 in A gr.t., “Feuersinfonie” – deel II, Andante o piu tosto allegretto” + deel III, “Menuetto - Trio” + deel IV, “Allegro assai”
Orchestra of the Age of Enlightenment o.l.v. Frans Brüggen
Philips / 462 117-2
Opnamejaar: 1996

De Nederlandse oudemuziekspecialist Frans Brüggen was ook regelmatig te gast bij het Orchestra of the Age of Enlightenment. Hij maakte in de jaren ’90 opnamen van de orkestsuites van Bach, symfonieën van Mozart en Haydn. Daar laten we nu wat van horen: de 59e van Haydn.

Haydn schreef het werk in de jaren ’60 van de 18e eeuw – toen hij bij prins Esterhazy werkte. De symfonie kreeg de naam Feuersinfonie. Dat was al zo in de tijd van Haydn. Er werd lang gedacht dat het te maken met het vurig karakter van het eerste deel. Maar dat is niet zo. De delen uit deze symfonie werden gebruikt bij een uitvoering van het toneelstuk Feuersburnst.
En hoewel het dus niet te maken heeft met het vurig karakter van de symfonie speelt het orkest wel gloedvol onder de vurige leiding van Frans Brüggen.

Donderdag 12 februari

Franz Schubert
Symfonie nr.5, D.485 in Bes gr.t. – deel I, “Allegro” + deel II, “Andante con moto”
Orchestra of the Age of Enlightenment o.l.v. Charles Mackerras
EMI / 7592732
Opnamejaar: 1990

Het orkest heeft geen chef-dirigent en werkt dus altijd met gastdirigenten. Eén van die “vaste gastdirigenten” is Charles Mackerras. Hij was vaak te gast bij het orkest en maakte prachtige opnamen. Bijvoorbeeld van de Symfonieën van Franz Schubert. Vandaag kiezen we voor de vijfde symfonie. De opname is kleurrijk en vol expressie.

Vrijdag 13 februari

Carl Philipp Emanuel Bach
Sinfonia voor orkest Wq.183, nr.3, H.665 in F gr.t. – compleet
Orchestra of the Age of Enlightenment o.l.v. Gustav Leonhardt
Virgin Classics / VC 7908062
Opnamejaar: 1988

Maandag kwam dirigent Gustav Leonhardt al langs in muziek van Bach. Leonhardt was een jaarlijks terugkerende gastdirigent en maakte ook prachtige opnamen van de muziek van Bachs zoon Carl Philipp Emanuel Bach.

De opname is gemaakt in 1988 – het orkest was toen net twee jaar bij elkaar. Maar dat betekent niet dat de musici nog niet op elkaar zijn ingespeeld. Integendeel. Het orkest klinkt alsof het al jaren met elkaar speelt. Het orkest klinkt helder, gretig, fris en jong. Sturm und Drang ten top. Je merkt aan alles dat hier een orkest aan het werk is, dat wil presteren en dat geniet van het musiceren. Kortom: een heerlijke opname.

Advertentie via ster.nl