Deze schoonmaker was de inspiratie voor Dvořáks meesterwerk

Burleigh en Dvořák raakten bevriend. Avondenlang zong Burleigh spirituals voor hem, en Dvořák dompelde zich onder in een klankwereld die nieuw voor hem was. Voor die tijd was dat behoorlijk baanbrekend. Veel Amerikaanse componisten keken vooral naar Europa: Mozart, Beethoven, Brahms. Maar Dvořák zei juist: luister naar de muziek die hier al is. Naar de muziek van zwarte Amerikanen en Native Americans. Dáár ligt de basis voor een eigen Amerikaanse klassieke stijl.

Pentatoniek

Die invloed hoor je volgens Carel onder meer in de pentatoniek: melodieën die zijn opgebouwd uit vijf tonen. Dat klinkt misschien technisch, maar zodra je het hoort, valt er ineens van alles op z’n plek. Spirituals, volksmuziek, Dvořáks thema’s… ze bewegen als het ware naar elkaar toe. Zelfs het beroemde Goin’ Home, dat veel mensen als spiritual kennen, blijkt eigenlijk later op Dvořáks althobomelodie te zijn geschreven. De cirkel is rond, maar dan net andersom dan je dacht.

Best friend overseas

En dan is er nog dat prachtige detail: toen Dvořák overleed, werd hij in zwarte kranten geprezen als een voorvechter van hun muziek, zelfs als een “best friend overseas”. Dat maakt deze symfonie niet alleen muzikaal indrukwekkend, maar ook historisch veel rijker dan je op het eerste gehoor zou vermoeden. In de podcast hoor je hoe al die lagen samenkomen en waarom je daarna waarschijnlijk nooit meer hetzelfde naar deze muziek luistert.