Wie was Kirill Kondrashin (1914-1981)?

Internationale doorbraak 

Zijn internationale doorbraak begint in 1958. Op het allereerste Internationale Tsjaikovski Concours dirigeert hij het orkest met de eerste prijswinnaar Van Cliburn . Met de Amerikaan gaat hij op tournee door de Verenigde Staten. Hiermee werd hij de eerste Russische dirigent die Amerika bezocht sinds de Koude Oorlog en de eerste Sovjetkunstenaar die persoonlijk door president Eisenhouwer op het Witte Huis werd ontvangen. Tot zijn afscheid in 1975 maakt hij van het middelmatige Moskous Philharmonisch Orkest in 15 jaar tijd een topensemble.

Kondrashin in Nederland

Vanaf 1968 komt de Russische dirigent Kirill Kondrashin regelmatig naar Nederland. Soms neemt hij zijn eigen orkest uit Moskou mee, maar vaker dirigeert hij het Concertgebouworkest en een enkele keer het Radio Filharmonisch Orkest, zoals in 1978 bij de slotpresentatie van het Internationaal Dirigenten Concours in Rotterdam. Van 1978 tot zijn overlijden in 1981 was hij bij het Concertgebouworkest vaste dirigent naast Bernard Haitink.

Na zijn onverwachte dood, draagt het dirigentenconcours sinds 1994 zijn naam: Kirill Kondrashin Concours.  Het behoort  tot ’s werelds zwaarste dirigentenconcoursen en wordt eens in de 5 jaar gehouden, totdat in 2008 het doek valt voor het concours

Gevlucht

Zondag 3 november 1978. Een paar maanden na zijn succesvolle deelname aan het dirigentenconcours, loopt Kondrashin het Okura hotel uit. Hij heeft de knoop doorgehakt en wil in het vrije Westen blijven. Het orkest en de NOS helpen hem en na een paar maanden ondergedoken te hebben gezeten krijgt hij een verblijfsvergunning.

Hij moet al langer met het idee hebben gespeeld, want uit 1979 dateert een verklaring van hem: "Hoewel ik 64 jaar oud ben en meer dan 47 jaar aan de dirigentenlessenaar sta, voel ik nog vele creatieve krachten in mij, die ik bij de levensomstandigheden in de Sovjet-Unie niet kan realiseren. Het hele systeem van controle en onderdrukking van creatief initiatief van de kant van het ministerie van cultuur is zodanig, dat elke kunstenaar slechts een onbeduidend deel van zijn artistiek potentieel kan realiseren." Zijn vrouw zou hij nooit meer zien.

Het bizarre verhaal van zijn overlijden

Kondrashin stierf in het harnas in 1981, vlak na het dirigeren van Mahlers Eerste Symfonie. 

In de podcast van Hans Haffmans:  #4 - Markante Maestro's - Kirill Kondrashin - Sterren van de ZaterdagMatinee - interviewt hij ooggetuige Jan Zekveld, vanaf 1983 programmeur van de NTR Zaterdag Matinee.