Cathelijne Maat en Janneke Schaareman over de ondergewaardeerde componist Guillaume Lekeu

Een jong genie

Binnen België wordt Guillaume Lekeu (1870 - 1894) wel uitgevoerd, maar daarbuiten is de Belgische componist nooit echt doorgebroken. Dus wie was Lekeu eigenlijk? "Lekeu was een bijzonder en zeer eigenzinnig componist. Hij was zeer kritisch op zichzelf en stelde hoge eisen. Zo spendeerde hij zijn laatste levensjaar aan het schrijven van één werk, maar toen hij onverwachts stierf was alleen het eerste deel daarvan compleet." 

Ondanks dat Lekeu jong overleed, is er veel over hem bekend. "Er zijn drie biografieën over zijn leven geschreven. Voor een componist die op 24-jarige leeftijd overleed is dat bijzonder. Ik heb een heel boek met al zijn correspondenties. Daarin lees je hoe kritisch hij op zichzelf was en juist hoe lovend tijdgenoten over hem waren." En lof ontving hij zeker. Na zijn overlijden vertelde de niet al te complimenteuze componist Claude Debussy: "Ja, er is een Belgische school. Na César Franck is Lekeu een van de meest opmerkelijke vertegenwoordigers."

Met dank aan vader Schaareman

Maar hoe zijn Cathelijne Maat en Janneke Schaareman eigenlijk bij de muziek van Lekeu terecht gekomen? "Cathelijne en ik spelen al erg lang samen," vertelt Schaareman "We krijgen regelmatig van mijn vader gewenste of niet-gevraagde tips. Hij duikt graag in niches van wat minder bekend repertoire. De liederen van Lekeu stonden al heel lange tijd in onze mailboxen te wachten om echt een keer aandacht aan te besteden."

"Het stuk dat hij jaren geleden naar ons stuurde was een fragment uit een cantate van Lekeu, Andromède. Ik was daar meteen helemaal weg van," vertelt Maat. "Ik heb er meteen naar gezocht, en ik vond een handgeschreven partituur in het online archief van een bibliotheek. Dat was al enkele jaren geleden, en sindsdien kan ik het ook niet meer online vinden." 

"Het was bedoeld voor een groot orkest en groot koor, maar Lekeu heeft het zelf gearrangeerd voor een kleine kamermuziek bezetting." Lekeu was heel trots op hoe het arrangement voor een kleine bezetting werd uitgevoerd, maar toch besloot hij om het niet uit te geven. In zijn woorden: "Het doet geen recht aan de grootheid van de emoties die ik hiermee bedoeld heb om het in zo'n kleine setting te doen."

"Eigenlijk gaan we tegen zijn wil in," geeft Maat toe, "maar het is echt de moeite waard. Het is heel bijzonder."

Cathelijne Maat en Janneke Schaareman spelen op 24 mei samen met het Matangi Quartet een programma waar Guillaume Lekeu volledig centraal staat, op het Hoogtij Festival in Groede. Op 6 juni spelen ze in dezelfde bezetting op het Beethoven Festival in Zutphen met muziek van zowel Ludwig van Beethoven als zijn grote bewonderaar Lekeu.