Oude films met een nieuwe soundtrack - Olga Pashchenko en Jed Wentz in NTR Podium

Pianist Olga Pashchenko en samensteller, musicus en onderzoeker Jed Wentz vormen al jaren samen een duo dat oude, stomme films van een nieuwe soundtrack voorziet. Hoe dat klinkt laten ze vandaag horen in Podium. 

Jed Wentz vertelt hoe hij op het idee kwam. "Stomme film waren nooit 'stom'; er was altijd al muziek bij. Op die muziek had de regisseur weinig invloed. De regie was vooral in handen van de bioscoop; soms hadden ze namelijk een pianist in dienst en soms een heel orkest. Het was daardoor in elke bioscoop anders wat er onder een film klonk. Soms was er een partituur, maar vaak werd er ook muzikaal geïmproviseerd, of er werden partituren samengesteld uit  bekende klassieke werken. Die rol heb ik in deze eeuw eigenlijk overgenomen. Hoe kan ik een bestaand stuk nemen en die muziek koppelen aan de emoties, waarbij de muziek altijd een ondersteuning is bij het acteerwerk. De partituren ontstaan in dienst van de film. "

Daarvoor moet Wentz eerst goed naar de film kijken. "Ik probeer te snappen wat de emotie is op elk moment in de film , en – belangrijk nog – waar het belangrijk is dat dat ondersteunt wordt door de muziek." En dat is lang niet overal, weet Wentz. Dan zoek hij de stukken uit die op natuurlijke wijze bij die scène passen. "Het is heel mooi als de frasering met de editing samenvalt. Waar zijn de coupures gemaakt? Als die samenvallen met de frasering van een stuk, dan word je als het ware in de film gezogen."

Samen met pianist Olga Pashchenko heeft hij al een stuk of vijftien films met een nieuw gemaakte soundtrack uitgevoerd. Dat begon dik tien jaar geleden. "Wij houden allebei van film", zegt Pashchenko. "Ik studeerde toen nog, Jed was docent. Ik heb bij hem Barokdans en bij Retoriek gehad, en ik kende hem als fantastische traverso-fluitist." 
Toen Wentz liet weten dat hij een soundtrack had gemaakt bij Faust van Friedrich Wilhelm Murnau, dacht hij dat niemand die zou willen spelen omdat hij zo moeilijk is. Dat had hij mis. Olga zei: "Dit wil ik doen". 

Olga: Het is zo passend en goed uitgezocht, maar het zijn supermoeilijke stukken voor piano. Als dit een recital was zou het al moeilijk zijn, maar nu zit je twee uur achter elkaar te spelen terwijl je naar een beeldscherm kijkt. Een voorbeeld: In de film Faust zitten alle topvirtuoze stukken van Franz Liszt, maar dan allemaal achter elkaar geplakt."

En dan is er nog de timing. "Als je twee seconde te laat of te vroeg bent vlieg je eruit", zegt Pashchenko. "Ik heb een plan van tevoren van wat moet gebeuren, maar op het podium heb je adrenaline en dan kan t net anders lopen. Het accent moet precies vallen waar de deur dichtslaat. De noten moeten precies vallen als de tranen vallen. En je moet niet vrolijk doen als iemand in de film huilt. Er zijn veel verschillende niveaus waar je aan moet denken: dit soort praktische dingen in de timing, maar je hebt ook de overkoepelende interpretatie van de film; met de muziek interpreteer je ook heel veel van de film."