Magicflute-speler Karin van Dijk: "Het gaat niet meer om mijn beperking, maar om mijn kunnen"

Stel je voor, je bent heel muzikaal, staat te springen om een instrument te leren, maar, door een zwaardere fysieke beperking is er nergens een instrument te vinden dat je kan bespelen, laat staan een docent die je verder kan helpen.

Stichting My Breath my Music speelt precies daarop in, onder het motto: als het er niet is, dan moet het gemaakt worden. De stichting ontwikkelt sinds jaren innovatieve, elektronische instrumenten voor mensen met een beperking. 

'Switch guitar'

Die instrumenten dragen namen als de adaptive travel sax – een ultralichte sax waarvan je de kleppen helemaal naar jouw mogelijkheden kunt instellen – of de switch guitar, waarbij je geen acrobatische vingers nodig hebt om van akkoord te wisselen. En dan is er ook de magic flute; een soort platte frisbee, met een mondstuk en een heleboel kabeltjes. 

Dé magicflute-speler van Nederland is Karin van Dijk. Door een spierziekte zit ze in een rolstoel. Ze bespeelt de fluit met haar adem. Met haar hoofdbewegingen kan ze hogere of lagere noten laten klinken. 

Bekijk hieronder hoe Karin haar instrument bespeelt.

Karin van Dijk was ook meteen de eerste in Nederland die zich bekwaamde in het elektronische instrument. Dat avontuur begon bijna twintig jaar eerder, in een revalidatiecentrum, waar Karin instrumentontwikkelaar Ruud van der Wel aan het werk zag met mensen met een zwaardere lichamelijke beperking.  Zij kregen muziektherapie op een soort elektronische saxofoons. 

Stoute schoenen

Dat wilde Karin ook. "Ik trok de stoute schoenen aan en ben op Ruud afgestapt. Maar vanwege mijn spierziekte had ik geen kracht om de knoppen van het instrument in te drukken. Ruud zei tegen me, 'kom volgende week maar bij me terug, dan heb ik iets nieuws'." En dat ‘nieuws’ bleek de magic flute. 

Het opende Karins wereld. "Ik ben heel mijn leven al muziekverslaafd. Het viel iedereen op dat ik er veel mee had, maar het was ook duidelijk dat ik er niet veel meer mee kon dan luisteren. Maar nu is mijn hele leven om de muziek gaan draaien."

Het brengt Karin veel: ze blijft leren, heeft optredens en ontmoet andere muzikanten. "Muziek is zo'n belangrijk deel van mijn leven geworden. Het is een uiting van emotie en het geeft eigenwaarde; waar ik verder bijna geheel afhankelijk ben van anderen, weet ik hierbij: mijn muziek is van mij."

Sambabal en triangel

Er is niemand die meer weet van de magic flute dan Karin. Op het Conservatorium van Amsterdam geeft ze gastlessen aan elke student die geïnteresseerd is. Haar boodschap is helder: zorg ervoor dat mensen met een beperking niet aan de zijlijn blijven staan.

Op de basisschool kreeg ze een sambabal en een triangel in haar hand gedrukt waar ze niks mee kon. "Dat was mijn muziek. Terwijl ik zo verschrikkelijk muzikaal ben. Ik ging me alleen maar vervelen. Misschien zagen de docenten dat wel, maar veel konden ze er niet aan doen." 

Karin hoopt toekomstige docenten bewustzijn hierover mee te geven en te laten weten dat dit soort muziekinstrumenten bestaan. "Veel musici hebben daar geen idee van."

Zeskoppige band

Als muzikant kan Karin maar moeilijk 'nee' zeggen. Daardoor speelt ze nu sinds kort musicalrepertoire in een muziektheatergezelschap. Dan is er nog haar eigen zeskoppige coverband The Bridge, die volledig bestaat uit musici die spelen op aangepaste instrumenten. 

Met de band van saxofonist Keimpe de Jong trad ze op in het randprogramma van North Sea Jazz, en met altviolist Yanna Pelser gaf ze een improvisatieconcert van drie kwartier. Karin is blij met de gang van zaken. "Ik word nu niet meer uitgenodigd vanwege mijn beperking, maar vanwege mijn kunnen."

Instrumentontwikkelaar Ruud van der Wal en Karin van Dijk demonstreren de magic flute in de video hieronder