Onvoorwaardelijkheid, discipline en grenzeloosheid: motto's van nieuwe conservatoriumdocenten

Harpist Joost Willemze: "De belangrijkste les is discipline"

De klassen van drie bachelordocenten Harp op Codarts Rotterdam tot bloei laten komen: dat is de taak die harpist Joost Willemze als hoofdvakdocent samen met twee anderen op zich neemt. Ze hebben zelfs een heus Instagram-account aangemaakt om de klas op de kaart te zetten. 

Willemze won zelf eerder het Prinses Christina Concours, Dutch Classical Talent en de GrachtenfestivalPrijs, om maar wat Nederlandse prijzen te noemen. Ook internationaal treedt hij op en geeft hij masterclasses. 

Maar voor deze baan bij Codarts Rotterdam gaat hij voor het eerst structureel elke week lesgeven. "Een bijzondere kans, want zo'n positie komt niet vaak vrij", zegt Willemze. "Ik ben bezig met het bestuderen van allerlei speelmethoden. Harpisten hebben in het verleden van alles opgeschreven over techniek. Het is één ding om dat te beheersen, en een ander ding om die kennis over te brengen."

Willemze denkt dat het nog tijd nodig heeft voor hij zijn eigen stijl in lesgeven vindt. "Ga je streng zijn, of juist niet? Ga je ergens heel technisch induiken of een probleem oplossen met leukere andere stukken? De belangrijkste les die ik zelf van mijn docent Erika Waardenburg heb geleerd, is discipline. Natuurlijk moet je talent hebben, maar het gaat ook om je eigen inzet. Je motivatie komt en gaat, maar het sturen van jezelf blijft een uitdaging."

Pianist Hilda Huang: "Ik wil er onvoorwaardelijk zijn voor mijn studenten"

Na een leven lang zelf student zijn, onder andere op de vooraanstaande Amerikaanse conservatoria van Yale en Juilliard, is Hilda Huang na het afronden van haar laatste master aan het Conservatorium van Amsterdam nu aangesteld als docent piano op de Sweelinck Academie, de talentklas van het CvA. 

Lesgeven doet ze al acht jaar: ze begeleidde haar individuele pianoleerlingen zelfs al naar het winnen van internationale pianocompetities. De aanstelling op de Sweelinck Academie, waar leerlingen tussen de 8 en 18 jaar studeren, ziet ze als een betekenisvol moment. "Mijn eigen mentoren, John McCarthy in San Francisco en David Kuyken in Amsterdam, hebben mij veel gebracht”, zegt Huang. “Ik wilde graag met jonge studenten werken omdat ik weet hoe belangrijk een mentor is in die vormende jaren."

Huang is alvast samen met Kuyken, die ook aan het CvA verbonden is, bezig een concertpiano met een kleiner klavier naar het conservatorium te krijgen. Dat is nog redelijk uniek, maar zal voor de jongste kinderen uit de talentklas een groot effect hebben op hun traject, techniek en artistieke groei, denkt Huang. Zelf heeft ze altijd geworsteld met het feit dat haar handen te klein voor het klavier zijn: het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds ontwikkelt op het moment speciaal voor haar zo'n smaller klavier voor haar Steinway.

De ervaring die ze zelf al vanaf jonge leeftijd opdeed als professional, neemt ze mee naar haar nieuwe docentschap. "Voor mij is het het belangrijkste dat ik er onvoorwaardelijk ben voor mijn studenten, dat ik naar hen luister, op goede en op slechte dagen. Ik zie dat als een daad van compassie en zorg. Ik luister niet alleen naar hun woorden, maar wij communiceren ook door middel van de muziek die ze spelen." 

Componist Luke Deane: "De term muziek is grenzeloos"

Componist Nadia Boulanger zei ooit: 'Your music will never be more or less than you are as a human being'. Conservatoria richten zich tegenwoordig ook meer op het ontwikkelen van studenten als creatievelingen, ondernemers, communicatoren en mensen – niet meer alleen als ambachtslieden. Dat blijkt bijvoorbeeld al uit de visie van het HKU Conservatorium in Utrecht, dat zichzelf liever een 'innovatorium' dan een 'conservatorium' noemt. 

En ook op het Conservatorium van Amsterdam is er steeds meer behoefte om breder en genreoverstijgend te werken. Daar wordt hard gebouwd aan een curriculum waarin studenten jazz, pop, klassiek en elektronisch ook lessen samen kunnen volgen. Adjunct-directeur Maartje Meijer vertelt erover in NTR Podium.

De aanstelling van componist Luke Deane is een voorbeeld van deze interdisciplinaire aanpak. Hij specialiseert zich in co-creatie en wat het betekent om samen het eigenaarschap over een muziekstuk te hebben. Zo componeerde hij de muziek voor NACHTWACHT, een productie van NITE, het Asko|Schönberg Ensemble, HIIT en NKK Next, in samenwerking met David Dramm bewerkt voor theater. Luke identificeert zich als non-binair en treedt naast zijn werk als componist op als zangeres met zijn alter-ego Lisa. 

Deane kijkt uit naar zijn aankomende docentschap. "Mijn kerngeloof is dat onze motivatie disciplines overstijgt. Hoe ontstaat de muziek in jou? Gebeurt dat als je alleen bent, of samen? Muziek is eigenlijk altijd een vorm van co-creatie, of het nu met verschillende aspecten van jezelf is of met vrienden, collega's of iemand die je bewondert."

De term muziek is grenzeloos en dat maakt het zo fascinerend om te bestuderen, vindt Deane. "Het kost meer dan een leven om dit te leren, we stoppen nooit met leren. Daar zal ik bij mijn studenten benadrukken: hoe zij door kunnen blijven leren en hun liefde voor muziek verdiepen voor de rest van hun leven."