Een orkest met 20 accordeons: 'Ik wist niet dat dit mogelijk was'

Dirigent Cees Dito legt uit hoe een accordeonorkest werkt: "Je moet je een orkest voorstellen, met dus alleen accordeons. De meeste partituren verdelen de accordeons in vijf stemmen. We hebben dan vier à vijf mensen per stem. Soms vullen we het orkest aan met slagwerk of keyboard."

Secretaris Post speelt zelf mee met de derde stem.  "Iedereen leert zijn eigen stem. En samen bereik je meer dan dat je alleen speelt."

Veelzijdig

Dito wil met de concerten en het repertoire graag laten zien hoe veelzijdig de accordeon is. "Mensen komen na het concert naar mij toe en zeggen dan: 'Ik wist niet dat dit mogelijk was!' Dan denk ik: weer iemand over de streep! Mijn streven is niet eens dat ze het mooi vinden, maar dat mensen überhaupt bekend raken met het instrument."

Dito is zich bewust van de vooroordelen over accordeonmuziek: "Dan denken mensen snel aan walsen en wijsjes. Maar we spelen ook hele moderne muziek, speciaal gecomponeerd voor accordeonorkest. Zoals een stuk van Nederlandse componist Ad Wammes. Of juist hele klassieke muziek. Bij het jubileumconcert speelden we een bewerkt stuk waarin delen van Bach zijn opgenomen."

Spelend lid en secretaris Jan Post spreekt met grote interesse over de muziek van Ad Wammes. "Als je je laat meenemen, is het heel pakkend. Niet melodisch, maar heel ritmisch. Je moet wel het verhaal eerst vertellen naar het publiek. Dat is muziek die je niet ergens anders hoort, maar dat doen wij wel. Ook spelen we muziek van Astor Piazzolla, een Argentijnse bandeonist. Hij ontwikkelde zijn muziek van heel klassiek naar meer experimenteel en modern."

Concours voor accordeonorkesten

Dirigent Cees Dito staat al veertig jaar voor zijn accordeonorkest. Elke week op donderdag, want dan is de repetitie-avond. Ook spelen ze in Den Helder bij festivals en evenementen. Zo af en toe meet Accordeonola zijn krachten met andere accordeonverenigingen in het land. Ze spelen in de Eerste Divisie.

Wie nog nooit van een accordeonvereniging heeft gehoord, is niet de enige. Secretaris Jan Post maakt dat regelmatig mee. "Er komen mensen van tachtig jaar oud naar me toe en die zeggen nooit te hebben geweten dat we dit in Den Helder hebben. Ik weet niet hoe dat komt."

Er is zelfs een heel netwerk aan accordeonverenigingen in Nederland. Zij hebben zich verenigd in de NOVAM: de Nederlandse Organisatie voor Accordeon en Mondharmonica. De orkesten komen samen bij festivals, waarbij ze aan elkaar hun nieuwste repertoire en kunstjes laten horen. "Een aantal jaren waren er echt concoursen, waarbij je punten kon krijgen. Tegenwoordig is die drang wat minder en laten we vooral horen waar we staan met mooie stukken spelen", zegt Post.

Afscheid

Voor dirigent Dito kwam de onderscheiding van het zilveren Helderse Anker op een bijzonder moment. Bij het jubileumconcert kondigde hij zijn afscheid aan. Hij werd lid op zijn twaalfde, was veertig jaar lang dirigent, en hij wilde stoppen op een goed moment. "Het is een fijn orkest. Hier kan iemand anders nu verder op bouwen."