Cultuur geschrapt als kerntaak in voorstel nieuwe omroepwet: 'Ondoordacht'

Het voorstel

Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert (zie omslagfoto) wil de landelijke publieke omroep hervormen. De plannen moeten in 2029 ingaan. Het wetsvoorstel is gepubliceerd en is nu open voor reacties, waarna zij het wetsvoorstel eventueel aangepast voorlegt bij de Tweede Kamer.

In de huidige omroepwet staan kunst en cultuur als kerntaak omschreven. In het wetsvoorstel stelt de regering voor dat cultuuraanbod door de verschillende omroephuizen gezamenlijk wordt ingevuld, in plaats van dat één omroep kunst en cultuur als kerntaak heeft.

Taakomroep

"Ik vind die keuze onderdoordacht", zegt Joop Daalmeijer tegen Podium. "Kijk eerst naar het verleden." Met dat verleden is Daalmeijer welbekend. Hij was voorzitter van de NPS (de voorganger van de NTR) en daarna voorzitter van de Raad voor Cultuur, tot 2016. De Raad voor Cultuur adviseert de regering over het culturele leven en media-aanbod in Nederland.

"Kunst en cultuur was ooit ondergebracht bij de NOS", legt Daalmeijer uit, "omdat omroepverenigingen onvoldoende interesse hadden in de kunst- en cultuurprogrammering. Door het als taakopdracht vast te leggen, werd dat veiliggesteld."

Dure programmering

De NPS (de voorloper van de NTR) nam bij zijn oprichting de cultuurprogrammering van de NOS over. "Het is een dure programmering, levert geen grote kijk- en luistercijfers op en is moeilijk aan de uitgangspunten van een ledenomroep te koppelen", zegt Joop Daalmeijer.

"Hele moeilijke materie, zoals kunstdocumentaires of een programma als de ZaterdagMatinee, dat zijn de bedreigde diersoorten. Andere omroepen zijn gebonden aan hun leden en willen daar geen geld aan uitgeven. Kunst en cultuur moet geborgd worden via een vaste programmering, met vast geld erop."

Bij het nieuwe wetsvoorstel zouden ledenomroepen alsnog deze programmering op zich moeten nemen in hun aanbodplan. In de toelichting schrijft de regering dat "deze taken nog steviger dan voorheen zijn verankerd in het Mediabesluit".

Noodklok geluid

Het is een conclusie die Kunsten '92 niet deelt. Dat is is de belangenorganisatie van de culturele sector. In een brief aan minister Letschert roept Kunsten ’92 op om kunst en cultuur te behouden als kerntaak van de publieke omroep en een toereikende financiering voor kunst- en cultuurprogrammering te borgen. De brief is ondertekend door onder meer de Nederlandse Publieke Omroep en College van Omroepen.

In de brief schrijft Kunsten '92: "Generaties kijkers en luisteraars zijn gevormd [door de Nederlandse cultuurprogrammering], en generaties makers hebben er hun stem gevonden. De aangekondigde bezuinigingen en de herziening van het bestel zetten dit publieke podium onder druk. Zonder een stevig verankerd publiek podium verschraalt de zichtbaarheid van Nederlandse kunst en cultuur en verdwijnt een springplank voor nieuw talent."

Joop Daalmeijer voorziet hetzelfde probleem. Hij zegt: "Orkesten, dansgezelschappen, muziekfestivals en solisten raken hun relatie met de radio en televisie kwijt. Redacties verdwijnen. De huidige relaties zijn in jaren opgebouwd en worden nu in de prullenbak gegooid."

Reageren

Het wetsvoorstel voor de nieuwe omroepwet staat open voor reacties. Tot 23 oktober kan iedereen reageren in een internetconsultatie.