Violist Vera Beths 80 jaar: dochter maakt documentaire

Eerder maakte Carine Bijlsma een documentaire over haar vader – cellist Anner Bijlsma. "Nu achttien jaar later dus een documentaire over mijn moeder, Vera Beths", zegt ze tegen Podium. "Tussendoor heb ik nog een documentaire gemaakt over Reinbert de Leeuw: Extase. Eigenlijk is dat een soort trilogie."

De band van Vera Beths met Reinbert de Leeuw was heel warm. Ze werkten veel samen. Reinbert de Leeuw als dirigent of pianist en Vera Beths met haar viool. Dat is ook te zien in de film Extase, waarin Reinbert de Leeuw Gurrelieder van Arnold Schönberg dirigeert. Het orkest bestaat uit studenten van het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en Codarts – het Conservatorium van Rotterdam. Vera Beths is concertmeester. 

"Ik ben zelf natuurlijk heel close met Vera en Anner", zegt Bijlsma tegen Podium. "Om een goede documentaire over iemand te maken, moet ik ze eigenlijk heel goed kennen en ook van ze houden. En zien wat hun innerlijke schoonheid is. Je observeert ze voor wie ze zijn en niet voor wie ze voor jou zijn. Maar wel onderzoek je wat je intrigeert in die persoon.” 

Schatkamer

Ze wilde juist een film maken over de liefde van Vera Beths voor de viool. "Ik kende haar natuurlijk als mijn moeder, maar heb me meer in haar professionele kant verdiept. Hoe het instrument een soort levensboei voor haar is geweest, de meest close metgezel in haar leven."

Ze prees zichzelf gelukkig dat er zoveel archiefmateriaal van Vera Beths is. "Ik denk dat er maar weinig mensen zijn die zoveel oude beelden van hun moeder hebben." Zo vond Podium beelden van een 16-jarige Vera Beths in de onlangs geopende Schatkamer van Beeld en Geluid. 

De muziekwereld van Vera Beths, een documentaire van dochter Carine Bijlsma, is zondag 7 juni om 19.55 uur te zien bij de NTR op NPO 2 Extra.

Leerlingen

De leerlingen van Vera Beths spreken vol liefde over haar. Rosanne Philippens studeerde tot 2009 bij Vera Beths. "Ik herinner me nog dat ik meedeed aan het Oskar Back Concours en dat ik een Romanze van Beethoven moest spelen. Bij de generale ’s middags, was Vera best streng, omdat ze vond dat het veel mooier kon. Op een gegeven moment zei ik: 'Mag ik alsjeblieft gewoon even spelen?' En toen zei ze: 'Ja, natuurlijk.' Ze ging zitten en ze liet me helemaal vrij het hele stuk spelen. Natuurlijk met alle informatie die ik in mijn hoofd had van haar. Ik voelde me vrij als een vogel. Dat vind ik zo goed aan Vera. Ze geeft goed les, maar dat ze ook weet wanneer ze je vrij moet laten."

Violist Kurt Falzon studeert bij Vera Beths en herinnert zich de eerste keer nog dat hij de Loure uit de Derde partita van Bach aan haar voorspeelde. "Ik was heel nerveus, omdat ik weet dat zij veel Bach houdt. Toen ik klaar was met spelen, zei ze: 'Zijn we niet ongelofelijk bevoorrecht. Moet je zien wat een schoonheid er om ons heen is.' Dat was een eyeopener voor mij. Daar leerde ik voor het eerst over de schoonheid van dingen, van muziek en hogere kunsten. Ze heeft de gave ons voorstellingsvermogen te stimuleren en altijd te gaan voor schoonheid. Ik wil haar bedanken dat zij zoveel violisten heeft weten te inspireren."