Muziekjournalist Peter van der Lint te gast in NTR Podium

Programmaboekjesstijl

Mozart – Le nozze di Figaro – was in Van der Lints herinnering de eerste muziek die hij hoorde, op een elpee van zijn oma. Hij moest een jaar of zeven, acht, zijn geweest. "Sindsdien is de muziek een steeds grotere rol gaan spelen", vertelt hij in Podium. Iets later maakte hij kennis met het contrapunt en keek verrast op: twee melodieën tegen elkaar in, dat kan dus ook. Van der Lint zong een uur per week op de middelbare school, en als vanzelf de tweede stem. Uiteindelijk koos Van der Lint voor een studie muziekwetenschappen. Dat was niet helemaal wat hij ervan verwacht had; droog en theoretisch. "Toen ik een paper terugkreeg, gooide de docent dat op m’n bureau en zei: 'Ach, dit is programmaboekjesstijl!'". Na daar even over nagedacht te hebben wist Van der Lint: ‘Maar dat is nou precies wat ik wil’.

Kiksende hoorns

Van der Lint begon halverwege de jaren ’80 met schrijven voor de krant. Hij zag hoe de oudemuziekbeweging smoel kreeg, en hoe die, nadat er aanvankelijk lacherig over werd gedaan, decennia later juist tot de nieuwe standaard werd. Dat was in de begindagen wel anders, vertelt hij: "Dirigenten Gustav Leonhardt en Nikolaus Harnoncourt namen Bachcantates op met jonge jongens, die soms net niet helemaal zuiver zongen. Men speelde op oude hobo’s die nog wat schel klonken, op natuurhoorns zonder ventielen die steevast ‘kiksten’ tijdens het concert. Mensen waren aan het ontdekken, aan het experimenteren."

Dat stuitte op tegenstand: 'Hoe weten jullie nou dat dit authentiek is’, klonk er. "Ik zie nu dat dit in die veertig jaar weer helemaal naar elkaar toegegroeid." Van der Lint noemt Raphaël Pichon als voorbeeld: “een van de jonge loten uit de oudemuziekbeweging." Vorige week debuteerde bij het Concertgebouworkest. "Een orkest dat nog nooit Rameau heeft gespeeld; dat deed vroeger namelijk het orkest van de Achttiende eeuw. Ze namen Rameau onder handen alsof ze nooit anders hadden gedaan."

De jaren ’80 waren dus best dogmatisch. Van der Lint herinnert zich een recital in de kleine zaal van het Concertgebouw van een jonge nog onbekende zangeres. Renée Fleming was dat. Zij waagde het om Hugo Wolf te zingen. "Nou, dan siste het bijna achter je van de S-C-H’s" , doelend op sopraan Elisabeth Schwarzkopf. Hoe durfde deze jongedame dát repertoire aan te raken, op dezelfde grond waar Schwarzkopf het ook deed in haar afscheidsrecital. “Je neus ophalen voor dingen; dat was echt wel een beetje zo toen.”

Van 22 naar 9

Er veranderde nog meer in die veertig jaar. Er kwamen vrouwen op de bok. Van der Lint zag in het begin van zijn carrière hoe de Stopera er kwam, en hoe het Muziekgebouw aan t IJ later werd geopend. Aan de andere zag hij hoe er van de 22 Nederlandse orkesten die er waren toen Van der Lint begon er nog maar 9 overbleven. "Dat is ook een heel groot verschil; de orkesten zijn meer dan gehalveerd. Ik heb dus altijd het gevoel gehad dat je voor cultuur moet vechten; ook bij de kranten. Je moet soms echt heel hard soebatten om een dode musicus in de krant te krijgen. Dan zeggen ze in eerste instantie: wie is dat? Maar dat is eigenlijk al die jaren best heel goed gelukt."

Zelf veranderde Peter van der Lint ook. "Vroeger had ik niks met Bruckner, maar die ben ik echt ontzettend gaan waarderen; zo goed zijn die symfonieën in elkaar gedraaid. Ik ben ook een ontzettende liefhebber geworden van Kaija Saariaho. Ik mocht haar een uur lang interviewen. Haar opera Innocence is een meesterwerk. Ook ben ik pianomuziek gaan ontdekken." Een van de mooiste interviews die Van der Lint deed was met pianist van het Beaux Arts trio, Menahem Pressler. "Dat je dan naar buiten komt en denkt: jee ik heb toch wel het mooiste beroep ter wereld."

Tropenjaren

Van der Lint was naast muziekjournalist ook twee jaar lang eindredacteur bij Trouw. "We hadden er een systeem dat je ook iets anders moest doen in je eigen functie. Zo werd ik eindredacteur. Dat waren wel twee tropenjaren. Uiteindelijk hield ik één dag over voor muziek. Ik dacht, twee jaar - twee keer 52 weken - dat zijn er 104; gelijk de 104 symfonieën van Haydn. Als een gevangene die streepjes op de muur zet – dat klinkt heel pathetisch – verdiepte ik me elke week in één symfonie van Haydn. Het was een mooie bijkomstigheid. Uiteindelijk was het op de eindredactie ook heel leuk met collega’s. Je krijgt een hele andere kant te zien van het maken van een krant; hectische avonden. Dan ben je wel bewust van hoe ingewikkeld het is om elke dag zo’n krant te maken."

Toen Van der Lint afscheid nam bij Trouw kreeg hij traditiegetrouw een eigengemaakt krantje mee. Daarin stonden bijdragen van een eregalerij aan musici, onder wie sopraan Elly Ameling, en van zijn geliefde collega’s. Hoewel Van der Lints hart niet het snelst ging kloppen van eindredactie, ging het mooiste compliment in dat krantje juist over die tijd. Een collega schreef over de rust die Van der Lint altijd uitstraalde, als een goed gecomponeerd muziekwerk: "Hij voelde altijd precies aan wanneer het tijd was om met de redactie een ijsje te gaan halen."