ZaterdagMatinee: Berio en Mahler
- Concerten
- ZaterdagMatinee: Berio en Mahler
Verhalend, vernieuwend, filmisch, aangrijpend én meeslepend tegelijk. Het opus 1 van de zeventienjarige Gustav Mahler, Das klagende Lied, vinden wij nu meteen een schot in de roos. In alles hoor je al de vooraankondiging van zijn beroemde latere werken. Maar helaas is de tijd er dan nog niet rijp voor en blijft de partituur op de plank liggen. Bij zijn debuut als chef-dirigent van het Radio Filharmonisch Orkest, meer dan een 125 jaar later, zet Jaap van Zweden het origineel op de lessenaar. Een opname om te koesteren.
ZaterdagMatinee: Berio en Mahler
Das klagende Lied - compleet
Gustav Mahler
Uitvoerenden: Allessandra Marc (sopraan), Susanne Resmark (mezzosopraan), Arnold Bezuyen (tenor), Andreas Schmidt (bariton), Alexander Kalbitz (jongenssopraan), Georg Drexel (jongensalt), Jaap van Zweden (Dirigent), Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor
zaterdag 03 september 2005
OmroepNPS
ComponistenGustav Mahler
UitvoerendenAllessandra Marc (sopraan), Susanne Resmark (mezzosopraan), Arnold Bezuyen (tenor), Andreas Schmidt (bariton), Alexander Kalbitz (jongenssopraan), Georg Drexel (jongensalt), Jaap van Zweden (Dirigent), Groot Omroepkoor
EnsemblesRadio Filharmonisch Orkest
TijdperkenRomantisch
LocatieConcertgebouw, Amsterdam
De 50 mooiste concerten uit 50 jaar NPO Klassiek
Schatkamer vol concerten
We vieren feest, want NPO Klassiek bestaat 50 jaar. In al die jaren hebben we onze schatkamer lekker gevuld, met maar liefst 6.000 concertopnames en 35.000 werken. Ondoenlijk om alles terug te luisteren, dus daarom halen we het hele jaar iedere week een prachtige parel voor je uit ons archief.
Spiegel van het Nederlandse muziekleven
Er waren in die vijftig jaar premières, debuten, relletjes, uitverkochte zalen, lovende kritieken en af en toe boe-geroep. Honderden carrières begonnen met een radio-debuut. Ook werd er voor onze microfoons afscheid genomen van grote solisten, dirigenten en orkesten. Met deze selectie van de 50 mooiste concerten bieden we je een prachtig overzicht van het Nederlandse muziekkleven van 1975 tot aan nu. Genieten dus van al het moois dat klassieke muziek te bieden heeft.
Debuut Jaap van Zweden
Dit concert is het debuut van de dirigent bij het Radio Filharmonisch Orkest. Dat bevalt: "Droomstart van Jaap van Zweden bij radio-orkesten", zo kopt Trouw in september 2005. En vervolgt muziekrecensent Sandra Kooke: "De radio-orkesten mogen in hun handen knijpen. Na het eerste concert met Jaap van Zweden als hun chef-dirigent kan worden geconstateerd dat hij de musici weet aan te zetten tot een bijzonder hoog niveau van musiceren. (…) Het was heel bijzonder om de overgave te zien waarmee koor en orkest Van Zweden volgden."
Mahlers sprookje van de gebroeders Grimm
In zijn laatste jaar van het conservatorium bewerkt Mahler het sprookje van de gebroeders Grimm Het zingende been, voor zijn eerste grote compositie: de Cantate Das Klagende Lied. Een trotse koningin belooft met één van haar ridders te trouwen als hij haar een zeldzame bloem brengt. Twee totaal verschillende broers gaan op pad en de goede broer vindt de bloem als eerst. In zijn slaap wordt hij vermoord door de slechterik. Deze laatste keert opgewekt terug naar het kasteel, hij wordt de bruidegom. Als bij toverslag verliezen de bomen hun bladeren en bedekken het dode lichaam.
De fluit
In het tweede deel vindt een speelman op die plek in het bos een bot en snijdt er een fluit uit. De fluit begint een klagend lied te zingen en doet het verhaal van de moord. Dan komen we bij de bruiloft. Op het kasteel van de koningin wordt het huwelijk voorbereid. De speelman komt daar ook aan en weer begint de fluit over de moord te zingen. De koningin valt flauw, de gasten vluchten en de muren van het kasteel storten in. Een sprookje geheel in de romantische sfeer van die dagen, met een hang naar het bovennatuurlijke van de Middeleeuwen en de verheerlijking van de natuur. Sommige delen zullen later nog terugkomen in zijn latere werken.
De eerste versie
De jonge Mahler moet over de eerste versie tevreden geweest zijn, want hij biedt de originele versie aan bij twee compositiewedstrijden. Maar bij het Beethoven Concours van de Gesellschaft der Musikfreunde vangt hij bot. Juryleden Johannes Brahms, en de gevreesde criticus Hanslick kiezen voor de veel bravere Robert Fuchs. En ook bij de Allgemeine Deutsche Musikverein, dé vereniging voor moderne muziek in die dagen, met Franz Liszt als voorzitter, wordt het niet verkozen. Das Klagende Lied verdwijnt zo dertien jaar in een la. Toen Mahler het in 1893 weer onder ogen kreeg noemde hij het 'origineel en imposant' en keek er nog eens naar: Hij reviseerde het werk maar liefst twee keer. Uiteindelijk sneuvelt daarbij het eerste deel en ook de voorgeschreven bijzondere instrumenten en het Fernorchester verdwijnen. In dit concert hoor je dus de originele versie, met Fernochester: een verderop (vaak in de gang) opgesteld deel van het orkest om een echo-effect te creëren.
.png?height=170&width=170&aspect_ratio=600%3A601)
