Jeroen Bartelse: 'Kabinet gaat kunst en cultuur anders waarderen dan voorheen'

Kunst vertelt wat het met ons doet

In het gesprek benadrukte Bartelse hoe politiek altijd draait om het construeren van verhalen: "Het gaat niet alleen om feiten of echt nieuws. Het gaat over welk verhaal je politiek gezien vertelt om stemmen te krijgen", zegt hij.

Daarin vervult de culturele sector een eigen, onvervangbare rol, vindt Bartelse. Terwijl journalistiek feiten onthult en wetenschap probeert te begrijpen waarom iets gebeurt, doen de kunsten iets anders: betekenis geven. "De kunsten stellen de vraag: wat doet dit met ons? Het gaat er niet om dat ze de werkelijkheid precies vangen, maar dat ze een blik bieden, een perspectief. Iets waardoor wij gebeurtenissen een plek kunnen geven", zegt hij.

'Wij moeten zorgen dat al die verhalen politiek gezien worden'

Bartelse kijkt als belangenbehartiger scherp naar de manier waarop politiek over kunst en cultuur spreekt. Maar het is volgens hem minstens zo belangrijk dat de sector zélf helder is richting politiek. "Je kunt linksom of rechtsom cultuur belangrijk vinden. Linksom vanwege cultuureducatie, rechtsom vanwege erfgoedbescherming – en daarmee sla ik het veel te plat. Maar wij moeten ervoor zorgen dat al die verhalen, en alles daartussen, politiek geloofd, gezien en gesteund worden", vindt hij.

Juist nu, in de fase van kabinetsvorming, liggen volgens hem cruciale kansen. "Dit zijn sleutelmomenten. Dan worden de ankers geslagen voor het beleid van de komende vier jaar. Het is een heel belangrijk moment om mooie ambities voor kunst en cultuur in het regeerakkoord te krijgen."

De publieke omroep als grootste podium

Op de vraag of de bezuinigingen op de publieke omroep kunnen worden teruggedraaid, blijft Bartelse voorzichtig optimistisch. “Ik durf er niet op te wedden, maar de kaarten worden wel anders geschud, echt wezenlijk anders. Ik denk dat met deze combinatie van partijen het belang van journalistiek, het belang van het vrije woord, en het belang van kunst en cultuur echt anders worden gewaardeerd dan voorheen.”

Dat is volgens hem hard nodig. "De publieke omroep is het grootste podium dat een artiest, musicus, filmmaker of documentairemaker kan hebben. Als de publieke omroep zulke programma’s niet maakt en dit podium niet biedt, wie doet het dan nog?", vindt hij.

Daarmee raakt Bartelse aan de kern van waar de publieke omroep volgens hem voor staat: "Journalistiek die feiten onthult, maar ook programma’s die verhalen vertellen, betekenis geven, en het leven voor ons als mens draagbaarder maken."