Jordi Savall laat oude muziek swingen
- Klassiek
- Jordi Savall laat oude muziek swingen
Elke week selecteert Podium legendarische Gouden Opnamen die je gehoord móet hebben. Centraal staan grote maestro's, absolute topmusici en cd's die gelden als referentiemateriaal. Van opnames uit lang vervlogen tijden tot de muziek van nu. De Spaanse dirigent, componist en viola da gamba speler Jordi Savall heeft zich gespecialiseerd in repertoire van middeleeuwen tot barok. Hij geldt als één van de belangrijke figuren uit de oude muziek beweging. Af en toe maakt hij een uitstapje. Dan dirigeert hij bijvoorbeeld een symfonie van Beethoven of Mozart. Hij richtte zijn eigen platenlabel op én een aantal ensembles.
Deze zomer blaast de Spaanse viola da gambaspeler, dirigent en componist 85 kaarsjes uit. Dat vieren we deze week alvast in Podium.
Wie: Jordi Savall i Bernadet, geboren 1 augustus 1941 (Igualada, Catalonië)
Wat: Viola da gamba speller, dirigent, componist en oprichter van allerlei ensembles
Waar: standplaats is Spanje, maar hij treedt wereldwijd op.
Weetje: Hij was getrouwd met sopraan Montserrat Figueras, tot haar dood in 2011. Zij speelde een belangrijke rol in het leven van Savall. Zij zong vaak mee en is op talloze opnamen te horen. In 2017 trouwde Savall met de Nederlandse filosoof Maria Bartels.
Maandag 20 juli
Jean-Philippe Rameau
Les Boréades – “Contredanse en rondeau” + “Les Vents” + “Gavotte I & II pour les heures et les Zephirs” + “Menuets I-II” + “Contredanse très vive”
Le Concert des Nations o.l.v. Jordi Savall
Alia Vox / AVSA 99882A+B
Opnamejaar: 2010
In 1989 richtte Savall het ensemble Le Concert des nations op. Het orkest speelt op historische instrumenten. Met het nieuwe orkest wilde hij repertoire uitvoeren dat zich uitstrekt van barok tot romantiek – grofweg van 1600-1850. De naam is ontleend aan het werk Les Nations van François Couperin. Het was het eerste grote oude muziek ensemble dat voornamelijk bestond uit musici uit Latijns-Amerika en de Europese Mediterrane landen. In 2010 maakte het orkest een opname orkestsuites van Jean-Philippe Rameau. En in 2023 werd het ensemble door het toonaangevende Gramophone Magazine genomineerd voor “Orkest van het jaar”.
Dinsdag 21 juli
Filipe da Madre de Deus
Antonya, Flaciquia, Gasipà
La Capella Reial de Catalunya & Hespèrion XXI o.l.v. Jordi Savall
Alia Vox / AV9834
Opnamejaar: 2001
Ensemble Hespèrion XX dat later overvloeide in Hesperion XXI werd ook door Jordi Savall opgericht. Dit ensemble richtte zich op muziek die nog ouder is: van 10e tot 18e eeuw. Hesperion betekent “Inwoner van Hesperia” – inwoners van de West-Europese schiereilanden (het Iberisch en het Italiaanse schiereiland).
In 2001 kwam het album Villancicos y Danzas criollas uit. Hierin staat een muzikale fusie tussen de muziek en culturen van het Iberisch schiereiland en Latijns-Amerika centraal. Het album is gemaakt als eerbetoon aan de musici die de oude talen en tradities tot op de dag van vandaag levend hebben gehouden.
Filipe da Madre de Deus is een Portugese componist. Het is swingende muziek uit de 17e eeuw. Een kerstlied: “Antonya, Flaciquia, Gasipà, ik weet niet wat er mij gebeurt deze kerstnacht.”
Woensdag 22 juli
Antonio Martín y Coll
Diferencias sobre las Folias
Jordi Savall (gamba) & Rolf Lislevand (theorbe, gitaar) & Michael Behringer (klavecimbel) & Arianna Savall (harp) & Bruno Cocset (gamba) & Pedro Estevan (slagwerk)
Alia Vox / 9805
Opnamejaar: 1998
La Folia is een populaire melodie uit de 16e en 17e eeuw. Het is een sarabande-achtige dans waarvan de oorsprong in Portugal ligt. Het was een groot succes als basis voor variatiereeksen. De melodie verspreidde zich via Spanje en Italië naar noordelijker Europa. Onder meer Lully, Corelli, Vivaldi, Scarlatti,, Handel en Bach gebruikten deze melodie. Later ook Liszt en Rachmaninov. De melodie kwam ook in Nederland terecht. Hier werd het in de 17e eeuw een populaire melodie voor volksliedjes – al is de melodie als zodanig nu in onbruik geraakt.
De 18e eeuwse Spaanse componist Antonio Martín y Coll maakte ook een variatiereeks op de melodie: La Folia.
Donderdag 23 juli
Matteo Flecha
Ensalada El Fuego
Hespèrion XX & Studium Musicae Valencia
Astrée / E 7742
Opnamejaar: 1987
In 1987 verscheen de cd Ensaladas. De ensalada (letterlijk: salade) is een muzikale mix van genres en talen. De wereldlijke muziek is meerstemmig en meertalig. De Spaanse componist Mateo Flecha (1481-1553). Zijn werken werden na zijn dood omschreven als Las ensaladas de Fecha. Elke 'Ensalada' bestaat uit een aantal secties en zijn 4-stemmig.
Het album van Hesperion XX en Studium Musicae o.l.v. Jordi Savall was opzienbarend. Het swingt en klinkt ongecompliceerd. Hier hoor je trouwens ook de toenmalige vrouw van Jordi Savall zingen: sopraan Montserrat Figueras. Savall was met haar getrouwd tot haar dood in 2011. (Hij trouwde in 2017 met de Nederlandse filosoof Maria Bartels.)
Vrijdag 24 juli
Marin Marais
Pièces de viole boek 4, 1717 - Suite in d kl.t. (Suite d'un goût etranger) - nr.82, "La Reveuse" + nr.83, “Marche” + nr.84, “Gigue” + nr.85, “Piece Luthee” + nr.86, “Gigue la Caustique”
Jordi Savall [viola da gamba] & Pierre Hantai [klavecimbel] & Xavier Diaz-Latorre [gitaar] & Pierre Pierlot [viola da gamba] & Pedro Estevan [slagwerk]
Alia Vox / AVSA 9851 A+B
Opnamejaar: 2006
In 1991 verscheen de film Tous les matins du monde. Die film gaat over het leven van componist en viola da gambaspeler Monsiuer de Sainte-Colombe en zijn leerling Marin Marais. Hoofdrollen voor deze film zijn voor vader en zoon Gérard en Guillaume Dépardieu die de oude en jonge Marais spelen. De muziek in de film werd verzorgd door Jordi Savall. Hij schreef de muziek én er werd muziek gebruikt van Marin Marais, Monsieur de Sainte-Colombe, Jean-Baptiste Lully en François Couperin. De film was succesvol, mede doordat de film muziek bevat van de componisten zelf.
.png?height=170&width=170&aspect_ratio=600%3A601)
