Waarom 'Erbarme dich' je na honderd keer luisteren nog steeds kan raken

Petrus beseft wat hij heeft gedaan

Erbarme dich klinkt nadat Petrus, Jezus drie keer heeft verloochend. Hij heeft beweerd dat hij Jezus niet kent en niets met hem te maken heeft. Dan realiseert hij zich dat precies is gebeurd wat Jezus hem van tevoren had voorspeld.

Voor Den Hertog zit juist daarin de kracht van de aria. Het gaat niet om iets groots of ongrijpbaars, maar om een heel menselijke ervaring: tekortschieten en daar vervolgens enorme spijt van krijgen.

"Heer, ontferm U"

De titel Erbarme dich betekent zoveel als "ontferm U over mij". Petrus vraagt om erbarmen nadat hij beseft wat hij heeft gedaan. Bach koppelt die woorden aan een beroemde vioolsolo en een altstem. Den Hertog kiest deze aria als zijn persoonlijke favoriet uit de Matthäus-Passion. Den Hertog heeft het stuk naar eigen zeggen op allerlei plekken en onder allerlei omstandigheden gespeeld. Toch blijft hetzelfde gebeuren: de muziek grijpt hem opnieuw.

Niet alles hoeft meteen duidelijk te zijn

Misschien verklaart dat ook waarom de Matthäus-Passion ieder jaar opnieuw volle zalen trekt én op nummer één staat in de Klassieke Top 400. Niet ieder detail van het ruim drie uur durende werk hoeft bij de eerste luisterbeurt duidelijk te zijn. Den Hertogs advies is: "Ga het ervaren." Wie vaker luistert, gaat steeds meer herkennen en terughoren. Erbarme dich kan telkens opnieuw iets anders raken. Wil je meer weten over verborgen betekenissen in de Matthäus-Passion? Luister dan de podcast Aldith wil meer... klassiek.