Podium

Balletdirigent Koen Kessels op twee na drukst bezette dirigent

foto: Filip van Roe

Klassiek
Balletdirigent Koen Kessels op twee na drukst bezette dirigent

Met 120 voorstellingen staat dirigent Yannick Nézet-Séguin op nummer één van meest drukbezette dirigenten van 2025. Andris Nelsons staat op de tweede plek. Dat blijkt uit statistieken van Bachtrack, een internationaal platform voor klassieke muziek en dans. Wie ook opvalt in deze cijfers: Koen Kessels, dirigent van Het Balletorkest. Hij staat op nummer drie in dit lijstje van drukste dirigenten.

"Natuurlijk verrast dat me", zegt Koen Kessels tegen Podium. De ranglijst waarin hij op plek drie prijkt, had hij zelf al op social media geplaatst. "Balletdirigenten worden door de muziekwereld niet serieus genomen. Ons werk wordt vaak maar minimaliserend bekeken en wordt vaak afgedaan als 'tapijt' van een voorstelling. Maar ik denk dat mijn data zijn meegenomen omdat ik veel in de grote operahuizen van Europa kom."

31.455 concerten, opera's en balletten heeft Bachtrack geregistreerd in 2025, in reguliere klassiekemuziekzalen, vooral in Europa en Noord-Amerika. Kessels houdt ook al jaren zijn eigen statistieken bij. "Bijna twintig jaar lang ligt mijn gemiddelde aantal voorstellingen per jaar tussen de 80 en 120", zegt hij.

Koen Kessels in Podium over zijn plek in de ranglijst

Reizende musici (Bachtrack 2025)

De dirigent die het meeste landen bezocht was Daniel Harding (16), gevolgd door Paavo Järvi (14) en Iván Fischer (13).
Gezien vanuit de orkesten, bezochten dat van Fischer (Budapest Festival Orchestra), de Berliner Philharmoniker en de Wiener Philharmoniker de meeste landen, namelijk 11. Het Concertgebouworkest reisde naar 8 landen.
Het land dat de meeste buitenlandse orkesten ontving was Duitsland (123). Ons veel kleinere Nederland ontving er 58. Opvallend: Engeland krijgt steeds minder bezoek van buitenlandse orkesten, iets dat de onderzoekers als zorgelijk aanstippen.

In 2025, zijn eerste volle jaar als chef-dirigent van Het Balletorkest, deed Kessels al 34 voorstellingen in vier producties in Nederland. Tel daar nog een aantal balletreeksen op in onder andere Milaan, Londen, Parijs en Barcelona en je komt zo op de 110 voorstellingen die hij zelf registreerde dat jaar. "En ik heb ook nog een opera gedirigeerd en twee concerten met mijn eigen Vlaamse ensemble."

Té druk?

Kwantiteit zegt niks over kwaliteit, benadrukken de onderzoekers van Bachtrack. Maar hoeveel is té veel, vragen ze zich af. "De druk zit hem bij mij vooral in het reizen", zegt Kessels. "Als de Wiener Staatsoper me vraagt voor een reeks van tien concerten verspreid over vier maanden, moet ik elke keer in komen vliegen. Dat probeer ik te vermijden. Als ik in Parijs negentien voorstellingen doe, woon ik daar zes weken. Dan verplaats ik me niet.

Is hij eenmaal in huis bij een gezelschap, dan is er weinig druk. Kessels kent de meeste orkesten en dansers. Bovendien is de publieke druk als balletdirigent minder groot dan een concertdirigent of solist. "Wij worden nauwelijks vermeld in de pers, we worden behandeld of we niets doen en zijn meer een element van de productie."

Koen Kessels vertelt in Podium wat dirigeren voor ballet zo anders maakt

Hoe lang zal het internationale muziekleven nog standhouden, vragen de Bachtrack-analysten zich af, als de wereld meer weg probeert te blijven van fossiele brandstoffen. Kessels is daar duidelijk in. "Ik denk dat wij maar een ontzettend klein deel zijn van de uitstoot als je het vergelijkt met toerisme, textiel- of nu zelfs oorlogsindustrie. Als je dat met de helft af zou slanken, blijft er nog steeds genoeg over voor ons."

Bachtrack analyseerde ook de meest gespeelde (nog levende) componisten van 2025. Sinds 2016 is het aantal vrouwelijke componisten wier werk wordt uitgevoerd gestegen van 7 naar 30. Lees het hele onderzoek hier.