Gaudeamus Festival 2026: de klassieke muziek van morgen hoor je in Utrecht

Gaudeamus is al ruim tachtig jaar een plek voor componisten die de gebaande paden liever mijden. De stichting werd in 1945 opgericht door Walter Maas, die jonge makers ruimte wilde bieden om te experimenteren. Zijn motto: “Wij zijn er voor de kunst die morgen pas zal landen.” Sinds 1957 hoort daar ook de Gaudeamus Award bij, de internationale aanmoedigingsprijs voor componisten onder de 35. Eerdere winnaars zijn onder anderen Louis Andriessen, Pauline Oliveros, Unsuk Chin en Michel van der Aa.

Het festival in het kort

Het festival speelt zich af op verschillende plekken in Utrecht, van TivoliVredenburg en Theater Kikker tot de Lutherse Kerk, Bibliotheek Utrecht, De Nijverheid en het Stadsklooster. Op woensdag en donderdag ligt de nadruk op avondconcerten; van vrijdag tot en met zondag kun je ook overdag - en zelfs ’s nachts - terecht voor nieuwe muziek.

De vier genomineerden voor de Gaudeamus Award 2026 zijn Tytti Arola, Sing-Yat Chen, Rodrigo Pascale en Anibal Vidal. Zij strijden niet om een geldbedrag, maar om iets waar componisten vaak nog blijer van worden: een nieuwe compositieopdracht voor een volgende festivaleditie. De winnaar wordt zondagavond bekendgemaakt.

Woensdag 9 september

Woensdag 9 september, 19.00-19.15 uur · KF Hein Foyer, TivoliVredenburg

Nog vóór de eerste noten van het festival klinken, opent Componist der Nederlanden Camiel Jansen Gaudeamus met een prikkelende vraag: kunnen we nog wel écht luisteren? In zijn jaarlijkse Staat van de Nederlandse Nieuwe Muziek buigt Jansen zich over de steeds korter wordende aandachtsspanne, de eindeloze stroom meldingen en content, en de invloed van technologische ontwikkelingen en AI op muziek en kunst.

Geen concert dus, maar ruimte maken voor nieuwe ideeën. Een goede aftrap voor wie niet alleen wil weten hoe de klassieke muziek van morgen klinkt, maar ook welke plek die muziek nog kan innemen in een wereld waarin alles om aandacht vraagt.

Peni Candra Rini & New European Ensemble - The Wheel

Woensdag 9 september, 19.30-20.30 uur · Hertz, TivoliVredenburg

De openingsavond van Gaudeamus begint met een ontmoeting tussen Java en Utrecht. De befaamde Javaanse zangeres en componist Peni Candra Rini speelt samen met het New European Ensemble The Wheel: een nieuwe, 45 minuten durende performance voor gamelan en kamermuziekensemble.

Rini neemt de traditionele Javaanse macapat-cyclus als vertrekpunt: elf poëtische liederen in liturgisch Javaans, die de verschillende spirituele van een mensenleven beschrijven. Maar verwacht geen museumstuk! Rini haalt de klankwereld van de gamelan uit elkaar en bouwt die opnieuw op met hedendaagse instrumenten. Denk aan gongachtige resonantie en microtonen van de gamelan die samenkomen met het Westerse ensemble. 

Mári Mákó - Metamorphing

21.35-22.00 uur · Pandora, TivoliVredenburg

Een harp, maar dan anders. Componist, instrumentenontwerper en onderzoeker Mári Mákó bouwde voor Gaudeamus een sculpturaal metalen snaarinstrument dat verwijst naar de harp, maar via elektronica, licht en een meerkanaalsopstelling een eigen leven gaat leiden. In Metamorphing onderzoekt ze de verhouding tussen lichaam, technologie en klank, geïnspireerd door het cyborgfeminisme van theoreticus Donna Haraway. De lichtvormgeving is van Fluxgeist, bekend als Periklis Lazarou.

100 jaar Ton de Leeuw

22.15-23.00 uur · Hertz, TivoliVredenburg

Ton de Leeuw zou dit jaar honderd zijn geworden. De Nederlandse componist en docent was in de jaren vijftig en zestig een pionier met zijn belangstelling voor elektronische muziek en niet-westerse muziektradities. Het New European Ensemble en The Hague Vocal Ensemble, aangevoerd door Angeliki Ploka, spelen onder meer Midare en Invocations. Daarin komen marimba, Latijnse psalmteksten, gregoriaans en inspiratie uit raga, maqam en patet bij elkaar. Een goede binnenkomer voor wie wil ontdekken dat ‘nieuwe muziek’ ook een rijke Nederlandse geschiedenis heeft.

Donderdag 10 september

Maya Fridman & Storm in a Jar - The Architecture of Trees

17.15-18.00 uur · Stadsklooster

Cellist en maker Maya Fridman duikt met vocaal kwartet Storm in a Jar het bos in. Althans: muzikaal. De live-elektronica van Antal van Nie is opgebouwd uit opnames van eeuwenoude bomen, die worden verweven met nieuwe composities van Scott Ordway en Rob Zuidam. Mythen, bomen als sprekende wezens en de Noordse wereldboom Yggdrasil vormen het vertrekpunt. Een concert om even langzamer van te gaan luisteren.

Jessie Cox & TAK Ensemble

19.30-20.15 uur · Grote Zaal, Theater Kikker

De Amerikaanse componist Jessie Cox schrijft met Censored Sounds: Structural Erasure een werk over herinneringen die worden onderdrukt, vervormd of uitgewist. Hij richt zich op de manieren waarop machthebbers het verhaal over geweld naar hun hand proberen te zetten, met onder meer de Holocaust en de beeldvorming rond George Floyd en Black Lives Matter als referentiepunten. Het Amerikaanse TAK Ensemble, een avontuurlijk kwintet voor nieuwe muziek, brengt het nieuwe werk. 

Vrijdag 11 september

Caro de Valk - Intertidal zone(s)

11.00-17.00 uur · Bibliotheek Utrecht

Een installatie in plaats van een traditioneel concert. Kunstenaar en muzikant Caro de Valk bouwt met textiel, metaal en glas een wereld die verwijst naar Nederlandse getijdengebieden: het gebied waar land en water elkaar voortdurend afwisselen. Intertidal zone(s) zoomt in op micro-organismen en ecosystemen, maar stelt ook de grote vraag wat er door klimaatverandering kan verdwijnen. De installatie is tot en met zondag te bezoeken.

IEMA-Ensemble - lunchpauzeconcert

13.00-14.00 uur · Hertz, TivoliVredenburg · gratis

Wie een laagdrempelige festivalstart zoekt, kan gratis naar het lunchconcert van het IEMA-Ensemble. Dit internationale jongerenensemble komt voort uit het Duitse Ensemble Modern en speelt vier nieuwe werken: een Nederlandse première van Anne Castex, wereldpremières van Haotian Yu en Akim Zvarych, plus wasteland II van Award-genomineerde Sing-Yat Chen. Reserveren kan op de ochtend van het concert via TivoliVredenburg.

Suzan Peeters bij Keep Space Fest

19.45-20.30 uur · Vogelfrei, De Nijverheid

Accordeoniste Suzan Peeters haalt klanken uit haar instrument die je niet direct met een bal musette of een Franse boulevard associeert. Met live-elektronica, ongebruikelijke speeltechnieken en zelfs objecten als massageplanken zoekt de Brusselse maker de grenzen van de accordeon op. Haar concert is onderdeel van Keep Space Fest, de avond waarop Gaudeamus samenwerkt met Space Is The Place en Keep It Moving.

Castello Consort - Leonora

22.15-23.00 uur · Lutherse Kerk

Een barokensemble op Gaudeamus? Absoluut. Castello Consort speelt muziek rond de Vlaamse componist Leonora Duarte, die leefde van 1610 tot 1678 en geldt als de eerste vrouw uit de West-Europese muziekgeschiedenis van wie wereldlijke instrumentale kamermuziek is overgeleverd. Haar muziek klinkt naast werk van Celia Swart, Katherine Teng en William Knight. Oude muziek dus, maar met een frisse klank.

Zaterdag 12 september

Marmoucha Orchestra & Toni Geitani - Wahj

18.30-19.30 uur · Cloud 9, TivoliVredenburg

Arabisch-futurisme in TivoliVredenburg. Zanger en maker Toni Geitani en het Marmoucha Orchestra bouwen Wahj uit tot een audiovisuele live-performance. De muziek is gezongen in klassiek Arabisch en geworteld in maqām-tradities, maar beweegt ook door ambient, experimentele elektronica en nieuwe Arabische muziek heen. Licht reageert op beweging en elektronica reageert op instrumenten.

Soheil Shayesteh, Nils Petter Molvær & Het Muziek

19.30–20.45 uur · Hertz, TivoliVredenburg

Violist en kamancheh-speler Soheil Shayesteh ontmoet de Noorse trompettist Nils Petter Molvær en ensemble Het Muziek. Shayesteh combineert de Iraanse kamancheh met live-elektronica en bouwt daarmee langzame, gelaagde klankvelden waarin improvisatie een grote rol speelt. Voor dit project wordt Het Muziek uitgebreid met tien studentmusici. De avond opent met to try to remember what it left van Sing-Yat Chen, een van de Award-genomineerden.

Martine Velthuis - Mijn bedrading

19.45-20.15 uur · De Pit, TivoliVredenburg

Een persoonlijke voorstelling van violist Martine Velthuis over ADHD, depressie en paniekaanvallen. Met muziek van Bach en Eugène Ysaÿe, dans van Isabel Kooring en kostuums van Lonneke Statius verbeeldt Velthuis haar binnenwereld. Niet om een diagnose uit te leggen, maar om voelbaar te maken hoe het is wanneer gedachten, prikkels en emoties voortdurend om voorrang vragen.

Zondag 13 september

TouchLab × Echotope

15.00-16.30 uur · Muziekhuis

Geen gewoon concert, maar een inkijkje in de concertzaal van de toekomst. Insomnio/TouchLab en echotope presenteren onderzoek naar ruimtelijke akoestiek, realtime audiobewerking en musici die op afstand kunnen samenspelen alsof ze in dezelfde zaal staan. Hoe klinkt een concert wanneer performers zich in verschillende landen bevinden, maar de technologie hun klank en timing in één ruimte samenbrengt? Deze lezing-demonstratie geeft een voorproefje.

Hamraaz - Nieuwe Noten

19.00-19.45 uur · Club 9, TivoliVredenburg

Het duo Hamraaz bestaat uit de Franse fluitist en dudukspeler Lucie Lelaurain en de Iraanse tanbour- en tarspeler Khorshid Dadbeh. Samen verkennen ze Iraanse en Armeense muziek die daar als 'modaal' gezien wordt, met eigen composities én nieuwe stukken uit het project Nieuwe Noten. Die composities worden niet alleen in Utrecht gespeeld, maar reizen daarna door naar November Music, Oranjewoud Festival en Wonderfeel.

Uitreiking Gaudeamus Award + Joana Gama & Ivan Vukosavljević

21.15-22.30 uur · Cloud 9, TivoliVredenburg

De ontknoping van het festival. Een van de vier genomineerden: Tytti Arola, Sing-Yat Chen, Rodrigo Pascale of Anibal Vidal, ontvangt de Gaudeamus Award 2026. Daarna sluiten de Portugese pianist Joana Gama en de Servische componist Ivan Vukosavljević af met a mind in the heart. Dat werk is geïnspireerd door Servisch-orthodoxe zang: melodieën en drones uit een vocale traditie worden door de piano vertaald naar een verstilde, bijna sacrale klankwereld.