The Social Reckoning van Alexandre Desplat

Waar The Social Network (2010) een film was over de nog vooral potentiële gevaren van wat Mark Zuckerberg, Facebook en consorten bekokstoofden, en hun aandeel in de opkomst van het nieuwe Silicon Valley, speelt The Social Reckoning zich zo’n tien tot vijftien jaar later af en draait het om de werkelijke, grootschalige invloed van het platform op de politiek, democratie en persoonlijke veiligheid. Dat verklaart wellicht ook Alexandre Desplats (The Grand Budapest Hotel, The Shape of Water, Frankenstein) veranderde toon in de score.

Zestien jaar geleden voorzagen Trent Reznor en Atticus Ross, muzikanten van de industrialrockband Nine Inch Nails, met The Social Network voor het eerst een film van hun muziek. Dat deden ze met verschillende, gelaagde synthesizers, de Yamaha CP-70, een elektrische vleugel, en vooral de Dewanatron Swarmatron, een analoge synthesizer die textuur en dat ongemakkelijk gevoel aan de score gaven. Een score die ook hoorbaar de rock ‘n roll-mentaliteit vatte van een stel studenten dat de wereld opnieuw uitvond. Met een videogame-achtig sounddesign dat subtiel suggereerde dat we op het punt stonden onheilspellende werelden te betreden. Hun baanbrekende elektronische filmmuziek maakte van hen uiteindelijk gevestigde Hollywoodcomponisten (Challengers, Soul, Gone Girl) en leverde hun eerste Oscar op. Ze versloegen dat jaar Alexandre Desplat, die de score voor The King’s Speech maakte. 

Met The Social Reckoning krijgt Desplat nu een soort revange. En met zijn muziek helpt hij mede de film los(ser) van The Social Network te trekken. Reznor en Atticus kregen van regisseur David Fincher destijds één opmerking: géén orkest. Desplat is nu losgegaan met een volledig orkest in de John Williams Scoring Stage in de Sony Pictures Studios. Je hoort de strijkers, blazers, piano’s en een variëteit aan drums. Hij liet de Amerikaanse operazangeres Renée Fleming zelfs een woordloze aria inzingen, "een klaagzang", voor de climax. Het resultaat is een klassiekere Hollywoodscore voor een verhaal dat inmiddels ook over veel meer gaat dan een paar jongens en hun speeltje in hun studentenkamer.

Dankzij Sorkins script moest Desplat rekening houden met vele dialogen en, zoals hij het zelf tegen Screen Daily benoemde, zijn orkest "door de heuvels en valeien van de tekst drijven". "De grootste uitdaging was het vinden van het ritme tussen hun stemmen en acteerwerk, en het bepalen van het juiste moment waarop de muziek zich bij de acteurs in de scène kon voegen", verklaarde hij in Variety. Daardoor weet de score niet altijd goed de ambient-status te overstijgen en kan het vaak alleen op de achtergrond haar emotionele werk doen. En dat wordt met lange, melodramatische halen, de duisterste toetsen en zware slagen wat dik aangezet.

Bekijk de trailer van The Social Reckoning

Maar soms blijkt de film juist niet veel nodig te hebben. Tijdens een belangrijke integriteitsmeeting mét meneer Zuckerberg krijgt het hoofd van de afdeling nauwelijks de kans hem van zijn winst- en engagement gedreven koers af te brengen. Vanaf het moment dat het team Zuckerbergs glazen kantoor, met kogelwerende banken, binnenloopt, hoor je één enkele drum pulserend de spanning opbouwen. Dat heeft meer effect.

Juist in een film over tech-heerschappij, in de context van de wereldwijde AI-race die toch nauw verbonden is met Zuckerbergs Silicon Valley, heeft het namelijk wel wat om af en toe - als je goed luistert - een hand op het drumvel te horen slaan.