De onvergetelijke matinee met Charlotte Margiono en Edo de Waart uit '93

Derde Symfonie van Joep Straesser 

Joep Straesser krijgt de compositieopdracht voor zijn Derde Symfonie van Jan Zekveld, artistiek leider van Vara's Matinee op de Vrije Zaterdag. Om goed te combineren met Mahlers Vierde Symfonie heeft Straesser bewust gezocht naar overeenkomsten in de werkwijze van Mahler. Zo combineert Mahler in zijn vierde motieven uit eerdere werken, met nieuw materiaal. Straesser past dezelfde werkwijze toe: Het eerste en vierde deel is volkomen nieuw, terwijl de delen 2 en 3 zijn gebaseerd op eerder gecomponeerd werk. Componist Joep Straesser (1934-2004) geldt als één van de belangrijkste vertegenwoordigers van de generatie die rond 1960 het beeld van de nieuwe muziek in Nederland helpt bepalen. De grote lijn in zijn ontwikkeling loopt van vrije-atonaliteit tot aan het complexe serialisme, om vervolgens geleidelijk weer terug te keren naar tonaliteit. In zijn Derde Symfonie speelt tonaliteit zelfs een grote rol. 

Richard Strauss, Vier Letzte Lieder

Het is het laatste werk van Strauss. De componist heeft de uitvoering zelf niet meer kunnen horen, hij overleed een jaar voor de première in 1950. Strauss' zwanenzang biedt een impressie van de levenscyclus die in de titels wordt weerspiegeld: Lente, September, Bij het slapen gaan en Avondrood. Deze opnames moet je gehoord hebben, aldus muziekpublicist Jan de Kruijff die een vergelijking maakte van de Vier Letzte Lieder: "Van Charlotte Margiono moeten twee opnamen in omloop zijn. De eerste onder Edo de Waart dateert uit 1993 en behoort tot de mooiste…" En over de sopraan zelf: "Ze beschikt over een crème-achtig stemgeluid als bij Norman en Fleming, vermijdt het al te gepolijste en bestudeerde van Schwarzkopf (…), maar uit zich op een welkome, zeer tekstbewuste en in emotioneel opzicht plooibare wijze."

Gustav Mahlers himmlische Vierde Symfonie

Het slotdeel van deze symfonie is een orkestlied: 'Das himmlische Leben', afkomstig uit Mahlers eerdere liedcyclus Des Knaben Wunderhorn. Het is een loflied op het leven na de dood, bezien door de ogen van een kind. In tegenstelling tot de aarde is het in de hemel, pais en vree en iedereen geniet van dit hemelse leven. Er is werkelijk alles wat het hartje begeert, heerlijk eten en drinken en er wordt gedanst: das Himmliche Leben (het Hemelse leven).

Van de tien symfonieën is Mahlers Vierde het meest toegankelijke: beknopt in lengte en bezetting en helder van opbouw. 

Nederlandse première Vierde Symfonie

Op uitnodiging ven dirigent Willem Mengelberg en het Concertgebouworkest vindt in 1904 de Nederlandse première plaats, onder leiding van Mahler zelf. Bij die gelegenheid wordt 'ie meteen herhaald, om het publiek zo beter vertrouwd te maken met zijn nieuwe muziek. Dirigent Willem Mengelberg is bevriend met Mahler en is een vurig pleitbezorger van zijn muziek. Mengelberg organiseerde bij zijn 25-jarig directiejubileum in 1920 een Mahler Feest als hommage aan de componist. Dit Mahler Feest is inmiddels traditie geworden.