Concert

Kirill Kondrashin, dirigent met een bijzonder verhaal

foto: ANP

Concerten
Kirill Kondrashin, dirigent met een bijzonder verhaal

In 1978 geeft dirigent Kirill Kondrashin les aan het vermaarde Internationale Dirigentenconcours van de omroeporkesten. In dit concert dirigeert Kondrashin het slotconcert van de wedstrijd met het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor in de Rotterdamse Doelen. Een paar maanden na dit concert zou hij met hulp van het orkest en de NOS onderduiken, om uiteindelijk te vluchten uit de Sovjet-Unie. Dit programma toont een staalkaart van zijn kunnen, in drie totaal verschillende stijlen: Mozart, Brahms en Prokofjev. Solisten zijn violist Vera Beths en mezzosopraan Carolyn Watkinson, beiden in de bloei van hun carrière. Kondrashin wordt uiteindelijk chef-dirigent van het Koninklijk Concertgebouworkest en na zijn overlijden in 1981 zou het befaamde dirigentenconcours voortaan zijn naam dragen - tot de laatste editie in 2008.

Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Kirill Kondrashin

Don Giovanni KV.527 - Ouverture

Wolfgang Amadeus Mozart

Uitvoerenden: Kirill Kondrashin (Dirigent), Radio Filharmonisch Orkest

Concert voor viool en orkest, op.77 in D gr.t. - compleet

Johannes Brahms

Uitvoerenden: Vera Beths (viool), Kirill Kondrashin (Dirigent), Radio Filharmonisch Orkest

Alexander Nevsky, op.78 - compleet

Sergej Prokofjev

Uitvoerenden: Carolyn Watkinson (alt), Kirill Kondrashin (Dirigent), Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor

Opnamedatum

woensdag 06 september 1978

Omroep

NCRV

Componisten

Wolfgang Amadeus Mozart, Johannes Brahms, Sergej Prokofjev

Uitvoerenden

Vera Beths (viool), Carolyn Watkinson (alt), Kirill Kondrashin (Dirigent)

Ensembles

Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor

Tijdperken

Klassiek, Romantisch

Locatie

De Doelen, Rotterdam

De 50 mooiste concerten uit 50 jaar NPO Klassiek

Schatkamer vol concerten

We vieren feest, want NPO Klassiek bestaat 50 jaar. In al die jaren hebben we onze schatkamer lekker gevuld, met maar liefst 6.000 concertopnames en 35.000 werken. Ondoenlijk om alles terug te luisteren, dus daarom halen we het hele jaar iedere week een prachtige parel voor je uit ons archief.

Spiegel van het Nederlandse muziekleven

Er waren in die vijftig jaar premières, debuten, relletjes, uitverkochte zalen, lovende kritieken en af en toe boe-geroep. Honderden carrières begonnen met een radio-debuut. Ook werd er voor onze microfoons afscheid genomen van grote solisten, dirigenten en orkesten. Met deze selectie van de 50 mooiste concerten bieden we je een prachtig overzicht van het Nederlandse muziekkleven van 1975 tot aan nu. Genieten dus van al het moois dat klassieke muziek te bieden heeft.

Klanktovenaar

Je hoort hier de maestro zelf, op het slotconcert van het Internationaal Dirigentenconcours, nadat de deelnemers aan de beurt zijn geweest. De uitvoering van het Vioolconcert van Johannes Brahms levert een fraai gewogen samenspel op tussen orkest en solist. En in Sergej Prokofjevs Alexander Nevski Cantate gaan dan alle remmen los en trekt de maestro alle orkestregisters open. De bijbehorende filmbeelden van Eisenstein uit 1938 zijn hier eigenlijk overbodig; je ziet de heroïsche middeleeuwse veldslagen zo voor je. Eraan vooraf gaat Mozarts Ouverture uit Don Giovanni en nu laat Kondrashin het Radio Filharmonisch Orkest dartelen en levendig musiceren. Kondrashin blijkt een klanktovenaar.

foto: ANP

Het verhaal achter de Alexander Nevski Cantate

Dit stuk van Prokofjev is zijn eigen bewerking van de muziek die hij voor de gelijknamige film van de beroemde Sovjet-filmmaker Sergej Eisenstein maakte. Die film gaat over grote veldslagen in de dertiende eeuw, op de plek waar later Sint-Petersburg zou verrijzen en op een bevroren meer. Prokofjev componeerde vóór, tijdens en na de filmopnamen, in een creatieve dialoog met de regisseur. De slag op het bevroren meer werd gefilmd tijdens een hittegolf in 1938; met een filter voor de lens werden de zomerluchten wintergrijs.

De componist zei er later over: "Toen de film eenmaal op het scherm verscheen, voelde ik de wens om de muziek te bewerken voor symfonisch orkest en koor. Het was niet eenvoudig om van de muziek een cantate te maken; ik heb er uiteindelijk veel meer werk aan besteed dan aan de originele film. Ik moest er eerst een exclusief muzikale basis aan geven, gearrangeerd volgens de logica van de muzikale vorm. (…) Ondanks mijn poging om de muziek deze tweede keer vanuit een exclusief symfonisch perspectief te benaderen, bleef het picturale element van Eisensteins film uiteraard behouden."

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Pianissimo: het moeilijkste voor een orkest

De veeleisende Russische maestro Kondrahsin wordt geroemd om zijn doorzichtige klank en om het bereiken van het ultieme pianissimo (heel zacht spelen). Dat is voor een orkest het moeilijkste van alles, aldus violist Theo Olof destijds: "Bij hem lukte dat op een manier zoals het bij mijn weten bij geen andere dirigent lukte. We hebben pianissimi gehad, die vergeet je je hele leven niet meer. Hij was een fantastische dirigent." Lees hier meer uitspraken van musici over Kondrashin.