Filmmuziek
VPRO

In Wicker klinkt de vertrouwde blokfluit vervreemdend

foto: WW Entertainment

Een man van riet laten maken en vervolgens je hele, patriarchale dorp jaloers krijgen op jouw moderne relatie? Dat wordt pas geloofwaardig als behalve de acteurs, kostuums en het decor ook de muziek een handje meehelpt. In Wicker lijkt componist Anna Meredith daarom de muzikale werkelijkheid een beetje mee op te rekken.

Anna Meredith is een Schotse componist en producent wier werk genres overschrijdt. Ze mixt hedendaagse klassieke muziek, artpop, geluidsinstallaties en experimentele rock. De lijst filmtitels die ze tot nu toe op haar naam heeft staan is nog niet megalang, maar wel uitgesproken en memorabel. Zoals de twee tracks die werden gebruikt voor de Oscarfavoriet The Favourite (2018), die volgens muziekblad Pitchfork de luisteraar na veel verwarring, ingetogen naar angst leidden. En de score voor Bo Burnhams Eighth Grade (2018), waarin ze duistere, hoge elektronische geluiden met momenten van speelsheid afwisselde, om de emotionele achtbaan van de dertienjarige protagonist te reflecteren.

(tekst gaat door onder video)

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Nu zet ze haar tanden in de moderne fabel Wicker. De film vertelt het verhaal van een buitengesloten, vrijgezelle visvrouw (Olivia Colman) die de lokale mandenmaker (Peter Dinklage) vraagt of hij voor haar een echtgenoot van riet (Alexander Skarsgård) kan vlechten. Hij maakt er een met een goed lichaam, handige skills, groene vingers en een eigen wil waarmee hij, gelukkig, volledig voor de visvrouw kiest. Wanneer de man uit het riet gesmeden wordt en de mandenmaker de gedroogde takken van de wilg zo oprekt dat hij er een aantrekkelijk, lief en zorgzaam persoon van kan weven, hoor je ook Anna Merediths instrumenten, violen en fluiten, zoals het riet snerpend gemanipuleerd worden. 

Dat soort ontregelende klanken komen vaker terug, als ook de vrouw van de kleermaker in het dorp uit jaloezie de relatie probeert te saboteren, of de onzekerheid van de visvrouw haar parten begint te spelen. Terwijl op andere momenten de score minder rauw klinkt en juist ouderwets, romantisch en sterk folkloristisch aandoet. Voor die mix greep Meredith naar de blokfluit. ‘Voor velen het eerste instrument dat we leren bespelen; het is teruggebracht tot de essentie van pure klank,’ vertelde ze bij de première op het Sundance Film Festival eerder dit jaar. Ze ontdekte eindeloos verschillende soorten van uiteenlopende formaten, stemmingen en materialen. Ze gebruikte piepkleine sopraanblokfluiten, middelgrote exemplaren en een basblokfluit die ze ‘een soort bouwpakket in Ikea-stijl’ noemde. De contrabasblokfluit, die een zeer lage klank meebracht, was zo enorm dat ze de opnames moesten verplaatsen naar een ruimte met een dakraam, anders paste die er simpelweg niet in.

Om deze inhoud te tonen moet je toestemming geven voor social media cookies.

Anna Meredith benutte de uiteenlopende klankmogelijkheden van de blokfluit om het vertrouwde steeds een andere, soms vervreemdende lading te geven. Die aanpak spiegelt hoe de aanwezigheid van de rieten man en zijn omgang met de visvrouw de traditionele verhoudingen in het dorp volledig verstoren. Door zijn vrouw gelukkig te willen maken en daarvoor mee te helpen in het huishouden, zet hij de patriarchale genderrollen in het dorp op scherp. Door haar de ruimte te geven haar eigen ding te blijven doen – te vissen om haar geld te verdienen – toont hij anderen in het dorp hoe gelijkwaardig partnerschap eruit kan zien. En de wilde geluiden die ’s avonds uit hun slaapkamer komen, en de vele malen dat hij vervolgens hun houten bed moet reparen, leveren de dominante mannen en smachtende vrouwen bewijs van wat zo’n relatie de man én vrouw op kan leveren.

De altijd aanwezige score van Anna Meredith laat de vertrouwde blokfluit minder vanzelfsprekend klinken en doet daarmee hetzelfde voor de traditionele verhoudingen in de film. Het maakt nieuwsgierig naar wat deze eigenzinnige componist nog meer in petto heeft.

SoundTrek

SoundTrek, een gezamenlijke podcast van VPRO Cinema & Vrije Geluiden, is vanaf donderdag 14 augustus wekelijks te beluisteren in NPO Luister en alle andere podcastapps.

NPO Luister NPO Klassiek

Spotify Apple YouTube

Advertentie via ster.nl
Advertentie via ster.nl