De soundtrack van The Odyssey is een mix van oud en nieuw

Christopher Nolan maakte van een 2800 jaar oud epos een eigentijds drama over een man met PTSS en een knagend geweten. Goden duiken zelden op, schepen en helmen zijn niet historisch correct en personages roepen ‘fuck’ en ‘let's go!’. Maar wat geeft het? Het olympische staaltje Imax-filmkunst zuigt je werkelijk het scherm in. In een Nolanesque twist beseft Odysseus dat hij in Troje zelf het einde van het bronzen tijdperk heeft ingeluid. Zo stond het beslist niet in Homerus’ versie, maar een treffende herinterpretatie over de teloorgang van een beschaving is het zeker. Een film van nu, met oud-Grieks decor.

Zoiets kun je ook over de soundtrack zeggen. Een ‘herkenbaar’ geluid, is wat Nolan bestelde bij de Zweedse componist Ludwig Göransson, ook bekend van Tenet en Oppenheimer. Toch wenste hij bewust geen orkestrale epiek zoals we die kennen van klassieke ‘zwaarden-en-sandalenfilms’ als Gladiator en Troy.

(tekst gaat verder onder afbeelding)

Nolan had het idee om de aulos en de lier een prominente rol te geven, twee antieke instrumenten die op menig Griekse vaas staan afgebeeld. De aulos is een weemoedig klinkende dubbele fluit die je met bolle wangen bespeelt, zoals een doedelzak. ‘Het rocksterinstrument van die tijd,’ aldus Göransson in een promotievideo. De lier is een vier- tot zevensnarige voorloper van de harp, en een populair begeleidingsinstrument voor dichters binnen de orale traditie waar ook de Odyssee uit voortkomt. 

Maar om te zeggen dat hiermee een Homerische klank is gereconstrueerd? Nee. Buiten de lier en de aulos ging Goränsson los met zijn synthesizer en experimenteerde met bronzen gongs, schelpenkettingen, glazen flesjes en zelfs de trapreling van de opnamestudio. En de menselijke stem.

Het resultaat is een mix van oud en nieuw. Veel bijvoeglijk naamwoorden zijn van toepassing: bevreemdend, hypnotiserend, melancholisch. Menselijk, kwetsbaar. Bij vlagen rammen de oorlogsdrums je diep de bioscoopstoel in. Is dat episch? Misschien in de hedendaagse zin van het woord, maar je waant je niet in 800 voor Christus. De hele soundtrack laat zich prima in een drukke Intercity per koptelefoon consumeren. 

De track ‘Penelope’ doet de warme synths door je lichaam stromen. In ‘Let's Go Home’ zit een welhaast clubby baslijntje. Het hoofdthema in ‘Odysseus’ barst van de emotie met die betoverend klagende aulos. Bij de aftitelingstrack, met bijdragen van Travis Scott en James Blake, kan er geen misverstand meer over bestaan: dit is de Odyssee anno 2026. Göransson doet sonisch wat Nolan verhaaltechnisch deed: het oude vervormen tot iets radicaal nieuws.

Tekst: Daan Schneider