Muziek in een Notendop #69: Wie was James Horner?

Wie was James Horner?

Zat je in 1997 ook in de bioscoop weg te zwijmelen onder de klanken van My heart will go on? “Never let go, Jack.” Of als je nog niet zo oud bent als ik: je hebt dit liedje van Céline Dion vast weleens voorbij horen komen. Deze muziek bij de kaskraker Titanic is absoluut de bekendste vrucht van filmmuziekcomponist Jamer Horner. Zijn carrière was zeker geen zinkend schip. Hij was een echte hoogvlieger. Hij was zó succesvol dat hij van de opbrengsten meerdere vliegtuigen kon kopen. Dat kwam mooi uit want vliegen was zijn grote hobby. 

Het begon allemaal op 14 augustus 1953. James Roy Horner werd geboren in Los Angeles, vlakbij het kloppend hart van de filmindustrie. Zijn ouders waren Joodse immigranten. Moeder Joan Ruth was Canadees en vader Harry kwam uit Tsjechië en emigreerde naar de Verenigde Staten om daar als decorbouwer en art director aan de slag te gaan. Dat art-directen kon hij zó goed dat hij er zelfs een Oscar voor won. De jonge James bleek een muzikaal knaapje. Op zijn vijfde speelde hij al piano en ook op de viool streek hij al op jonge leeftijd een leuk deuntje weg. Muziek was zijn roeping. Na high school sloeg hij zijn vleugels uit en vertrok naar Londen om daar aan de Royal College of Music te studeren. Zijn compositiedocent was György Ligeti. Een Hongaar die heel moderne -vooral moeilijke- muziek schreef. Horner stak er toch het een en ander van op. Hij vervolgde zijn studie weer in Amerika waar hij zijn bachelor, master en doctorstitel behaalde. 

Via zijn studie kwam hij in contact met het American Film Institute. Of hij een keer muziek bij een film wilde schrijven. Dat wilde James wel. Het was liefde op het eerste gezicht. Het voelde enorm bevrijdend dat hij kon schrijven wat hij wilde, zonder dat hij hoefde te piekeren of hij wel vernieuwend genoeg was. Er werd geen label meer op zijn muziek geplakt en hij werd niet langer beschouwd als conservatief, avant-garde of iets daartussenin. Hij schreef gewoon voor een project, en zolang het maar bij het project paste, dan was het goed. Horner was een rising star en viel al snel op in Hollywood. Hij kreeg pas echt de sterrenstatus toen hem gevraagd werd de muziek bij Star Trek II: The Wrath of Khan te componeren. Regisseur Nicholas Meyer grapte jaren later dat Horner was aangenomen omdat de studio Jerry Goldsmith -de componist van de eerste Star Trek film- niet meer kon betalen; maar dat toen Meyer terugkeerde voor de vierde Star Trek-film de studio inmiddels ook Hórner niet meer kon betalen. James Horner was een grote naam geworden. 

In 1987 kreeg hij zijn eerste Oscarnominatie. Dat was voor de muziek bij Aliens. Een film van James Cameron. De opnames van deze film verliepen nogal chaotisch. Horner zei toen nooit meer met Cameron samen te willen werken. Tien jaar later kwam hij gelukkig terug op dat besluit en ging opnieuw met hem in zee voor het maken van de film Titanic. James kon vliegensvlug componeren. In 1995 schreef hij maar liefst zes filmscores. En niet de minste. Neem Braveheart, een film over de Schotse vrijheidsstrijder William Wallace met daarbij de op Schotse volksmuziek gebaseerde klanken van Horner. Én Apollo 13. “Houston, we’ve had a problem”. Met muziek die wel wat wegheeft van de Last Post. En in 1997 kwam hij met muziek bij de kaskraker Titanic. Een film over het gelijknamige onzinkbare schip dat toch zinkt na een onzachte ontmoeting met een ijsberg. En over de onmogelijke liefde tussen Jack en Rose, twee mensen uit heel verschillende milieus. De producent ging zeker niét het schip in. De film kreeg 11 Oscars waarvan er twee naar Horner gingen: een voor beste filmscore en een voor beste original song: My heart will go on. 

In de jaren daarna volgde nog een hele lijst met kaskrakers die Horner van muziek voorzag: Deep Impact, The Perfect Storm, A Beautiful Mind, Enemy at the Gates en The Mask of Zorro. En hij werkte opnieuw samen met James Cameron voor de film Avatar uit 2009. Financieel gezien de meest succesvolle film ooit. Horner was daar meer dan twee jaar zoet mee. Hij werkte elke dag van vier 's ochtends tot tien uur 's avonds. “De grootste klus die ik ooit heb geklaard.” Zo zei hij. 

Critici verwijten Horner nogal eens dat hij muziek van anderen kopieerde. Horner kende inderdaad zijn klassiekers. Zo ‘leende’ hij weleens melodieën van klassieke componisten als Sergej Prokofjev, Aram Katsjatoerjan, Robert Schumann, Richard Wagner en Carl Orff. Een filmcriticus schreef dat "Horner zeer bedreven was in het aanpassen van bestaande muziek met net genoeg variatie om juridische problemen te vermijden.” Bij zijn muziek voor ging het bijna mis. Een rechtszaak dreigde. Disney schikte uiteindelijk en moest flink betalen. 

James Horner overleed op 22 juni 2015 bij een tragisch ongeval. Hij stortte neer met zijn eigen vliegtuigje, slechts 61 jaar oud. Hij liet een vrouw en twee dochters achter. Een daarvan, Emily, is ook filmcomponist geworden. De laatste film waarvoor James de muziek componeerde was voor de western The Magnificent Seven die een jaar na zijn dood uitkwam. We blijven we James Horner herinneren door de vele filmklassiekers waar hij zijn naam aan verbond. Zijn heart will go on in de iconische muziek die hij schreef voor meer dan 160 films.
 

Muziek uit deze aflevering:

Beluister via Spotify de muziek uit alle afleveringen van Muziek in een Notendop.

Home Muziek in een Notendop