How to Train Your Dragon: het verhaal achter de soundtrack

Waar gaat How to Train Your Dragon over?

Even een spoedcursus How to Train Your Dragon: op het fictieve eiland Berk wonen de Vikingen. Hiccup, de zoon van het opperhoofd (Stoick the Vast), worstelt met zijn plek in de gemeenschap. Hij wordt gezien als een spichtig buitenbeentje, iemand die nooit een grote en sterke Viking zal worden - laat staan een waardige opvolger van zijn vader, die duidelijk teleurgesteld is in zijn zoon.

Des te meer koestert Hiccup de vurige wens om het meest Viking-achtige te doen dat er is: een drakentemmer worden. De Vikingen leven namelijk in vijandschap met deze mythische wezens. Als hun dorp op een avond weer door draken wordt geteisterd, grijpt Hiccup zijn kans. Tot zijn eigen verbazing weet hij een draak uit de lucht te schieten.

Als hij het gewonde dier op de grond aantreft, schrikt hij zich wezenloos: het blijkt een Night Fury te zijn, de meest gevreesde draak van allemaal. Als Hiccup de draak zou doden, zou hij eindelijk geaccepteerd worden door de andere Vikingen - maar hij kan het niet over zijn hart verkrijgen en bevrijdt het wezen. Daarmee staat de Night Fury bij hem in het krijt. Zo begint een wonderlijke - en verboden - vriendschap tussen een Viking en een draak.

De beruchte Night Fury lijkt (in eerste instantie) geen tanden te hebben en daarom noemt Hiccup hem Toothless. Door zijn gevleugelde vriend leert de jongen dat draken eigenlijk helemaal niet zo gemeen zijn. Hij weet steeds beter hoe hij met een draak moet omgaan. Deze kennis gebruikt Hiccup tijdens zijn opleiding tot drakentemmer in het dorp. Zijn klasgenoten kijken met open mond toe hoe hij de ene na de andere vuurspuwende draak zo mak als een lammetje krijgt.

Door het schot van Hiccup heeft Toothless een staartvleugel verloren, maar Hiccup maakt een kunstmatige vleugel voor de draak zodat hij weer kan vliegen. Hiccup moet dan wel op zijn rug zitten om het hulpmiddel te kunnen besturen. Samen vliegen maakt hun band alleen maar hechter.

Plotseling komt de verboden vriendschap tussen Hiccup en Toothless aan het licht. Hiccups geliefde draak wordt door de Vikingen gevangen genomen. Ze gebruiken Toothless om hen naar de plek te leiden waar de draken vandaan komen, zodat ze hun vijanden voor eens en altijd kunnen uitroeien. In een spannende strijd wordt Hiccup op het nippertje door Toothless gered. Zijn vader kijkt nu met heel andere ogen naar zijn zoon en betuigt spijt voor zijn gedrag. De draken en Vikingen leven voortaan in harmonie met elkaar.

Is de score van How to Train Your Dragon geïnspireerd op volksmuziek?

Voor DreamWorks Animation was John Powell de geknipte persoon om de score voor How to Train Your Dragon te schrijven. Deze Britse componist had al voor een aantal films succesvol met de studio samengewerkt. Niet alleen zijn ervaring, maar ook zijn veelzijdige stijl sprak de makers aan. Zo kreeg Powell veertien weken de tijd om alle muziek te componeren.

Omdat het verhaal zich in een Vikingendorp afspeelt, zocht Powell eerst inspiratie bij Scandinavische volksmuziek. Die deed hem denken aan de koude en rotsachtige landschappen zoals die van Berk. Daardoor misten de producenten echter de warmte van het verhaal in de muziek. Tot filmproducent Jeffrey Katzenberg grapte of Powell er niet "wat Enya" aan kon toevoegen. De muziek van deze Iers-Keltische zangeres bracht de componist op een allesbepalend idee. Zijn score hoefde niet per se gebaseerd te zijn op muziek die echt uit het gebied van de Vikingen kwam; hij kon alle vrijheid nemen om de juiste sfeer te creëren.

Zo begon Powell allerlei elementen van Keltische muziek en volksmuziek aan zijn score toe te voegen, zoals de Schotse muziek die hij in zijn jeugd had leren kennen. Zijn Schotse familie vroeg hem namelijk vaak om Schotse volksmuziekmelodieën te spelen op zijn viool. Zulke energieke fiddle-melodieën zijn ook te horen in How to Train Your Dragon. Ook maakte Powell gebruik van een zogeheten pedaaltoon, één noot die continue klinkt en waar de melodie als het ware omheen cirkelt. Dit is een typisch kenmerk van volksmuziek. Al deze volksmuziekelementen zijn duidelijk te horen in Test Drive. Het maakt dat de score voor de kijker Viking-achtig aanvoelt.

Zo klinkt Test Drive tijdens de beroemde vliegscène uit How to Train Your Dragon

In feite maakt Powell gebruik van iets dat klassieke componisten ook al eeuwen doen: couleur locale, het oproepen van bepaalde exotische plaatsen of personen in muziek. Dit deden ze bijvoorbeeld door uitheemse instrumenten na te bootsen of melodieën te componeren die geïnspireerd waren op muziek uit verre oorden. Dit hoefde lang niet altijd authentiek te zijn; vaak was de suggestie al genoeg om de juiste sfeer te creëren. Luister maar eens naar de Bacchanale van Saint-Saëns: door de exotische hobomelodie waan je je direct in een oriëntaalse wereld. En dat mechanisme is precies de taak van filmmuziek: de kijker via de muziek helemaal meenemen in de wereld in de film.

Welke instrumenten hoor je in How to Train Your Dragon?

De meest opvallende manier waarop John Powell de wereld van de Vikingen tot leven brengt is met bijzondere instrumentenkeuzes. Ook al kiest hij instrumenten van over de hele wereld, ze geven een authentiek Viking-gevoel. Vervolgens maakt Powell die instrumenten écht onderdeel van het symfonieorkest. Dat is een grote kracht van de score - plus het feit dat het symfonieorkest enorm is. Zo zitten er onder andere vier grote trommen, zes trombones en twaalf hoorns in. Een imponerende sound.

Met de verwijzingen naar Schotse volksmuziek in de score mag het meest Schotse instrument dat er bestaat natuurlijk niet ontbreken: de doedelzak. Die hoor je bijvoorbeeld in Dragon Training. De doedelzakken spelen een trotse melodie op het moment dat jonge Vikingen beginnen aan dat wat ze échte Vikings zal maken: het leren temmen van draken. Je hoort het als ze de arena in stappen en als de draken op ze worden losgelaten.

Zo klinken de doedelzakken in Dragon Training

Powell combineert ook allerlei volksmuziekinstrumenten, bijvoorbeeld in de scène waarin Hiccup Toothless bevrijdt. De draak duwt hem tegen de grond en kijkt de Viking indringend aan met mysterieuze, groene ogen. Plotseling is een imponerende volksmuziekmelodie te horen, gespeeld door meerdere instrumenten. Een gadulka, een Bulgaars strijkinstrument, speelt de melodie, waarvan de belangrijkste noten geaccentueerd worden door een Scandinavische hardangerviool, terwijl een draailier een pedaaltoon speelt. Je weet meteen: Hiccup heeft hier met een mythisch oerwezen te maken. De melodie is het thema van Toothless, maar dan op halve snelheid en daardoor een stuk mysterieuzer. Aan het begin van Test Drive klinkt het thema in de oorspronkelijke snelheid.

Hiccup ontmoet Toothless in How to Train Your Dragon

Er zijn nog meer bijzondere instrumenten te horen in How to Train Your Dragon: een thin whistle (een klein fluitje) een cimbalom (een snaarinstrument dat met hamertjes wordt bespeeld), een sopilka (een Oekraiëns fluitje) en een marimba van leistenen (bijvoorbeeld in Forbidden Friendship). Naast deze specifieke instrumenten gebruikt Powell ook een flinke batterij slagwerk en een koor in zijn score. Die klanken roepen een bepaald oergevoel op dat past bij de setting van de film. Maar om de score ook een beetje naar het nu te tillen, worden het orkest en de volksmuziekinstrumenten versterkt door een ronkende elektrische gitaar.

De bijzondere instrumenten en elementen van volksmuziek in de score van How to Train Your Dragon zorgen dus voor een authentiek gevoel. Maar het zegt misschien nog meer dan dat. Ze laten horen dat Vikingen en draken meer met elkaar gemeen hebben dan je in eerste instantie zou denken. Hun vriendschap ligt al in de muziek besloten. Die vriendschap, de pakkende melodieën en de unieke combinatie van een overweldigend orkestraal geluid met volksmuziekinstrumenten vormen samen dé feelgood-kracht van How to Train Your Dragon - onweerstaanbaar.